In voorbereiding op de Felix rookporter, is dit een experiment om de kracht van de rooksmaak aan het zelfgerookte mout te testen. Een royale hoeveelheid rookmout met bijna de helft van de stort is er gebruikt. In de Felix rookporter wordt er slechts 25% van de stort aan rookmout gebruikt. Het wort rook behoorlijk intens naar rook en combineerde prima met de flink gebrande wortgeur. In dit bier is er ook veel zwarte mout gebruikt. Een Porter is minder gebrand en milder in de donkere mouten. Aangezien dit een experiment is, is er maar 5 liter van gemaakt.
Aantal liters------- : 5 liter
Gewenst begin SG---- : 1050
Brouwzaalrendement-- : 75 %
Totaal brouwwater--- : 7.3 liter
Spoelwater---------- : 2.3 liter
Maischwater--------- : 5 liter
Kooktijd------------ : 45 minuten
Berekende kleur----- : 96.9 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 68 EBU (Tinseth)
42.2% 504 g Pilsmout 3 EBC 3 EBC
45.2% 540 g Rookmout 4 EBC
2.3% 27 g Special B 391 EBC
2.3% 27 g Carafa type 1 800 EBC
8% 95 g Zwartemout 1400 EBC
Bloemen---11 g 4.3 %az FWH B Fuggle (USA)
Bloemen---7 g 12 %az 45 min B Organic Pacific Gem
Bloemen---12 g 12 %az 5 min B Organic Pacific Gem
De Pacific Gem hop schijnt een wat houtig en blauwe beskarakter aan het bier te geven. De hop rook erg goed. Een beetje het midden tussen een Europese en Amerikaanse hop. De geur was ongeveer zoals Brewer's Gold en Northern Brewer.
Gistsoort----------- : Fermentis Safale S-04
Twee dagen na het begin van de vergisting is er 90 gram granaatappelsiroop en 50 ml koudgetrokken koffie toegevoegd. Er is na de hoofdvergisting 5 gram eikensnippers in whisky toegevoegd en twee dagen laten trekken voor het bottelen.
Maischschema
35m/64°C Maischdikte is: 4.17 L/kg
20m/73°C Maischdikte is: 4.17 L/kg
Posts tonen met het label bier ingredienten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label bier ingredienten. Alle posts tonen
zaterdag 13 april 2013
zondag 24 februari 2013
Brouwcursus 2013 - Dubbel en Tripel
De bieren zitten in het vat, het was een leuke dag. Een dubbel en een tripel zijn er gebrouwen en zijn na een week bijna uitgebubbeld Het is erg leuk om te zien dat mensen enthousiast zijn over bier brouwen en alles willen weten. De vaten zijn inmiddels verhuisd en zullen na 2 weken worden gebotteld. De S-04 en Ringwood Ale gisten zijn goed snel aan het werk gegaan. De Farmhouse ale gist heeft wat meer temperatuur nodig, daardoor duurt vergisting wat langer. Het bier ruikt in ieder geval erg goed.
De receptopzet had een aantal vaste waarden: de moutstort, dikte van de maisch en het maischschema waren van tevoren vastgesteld. De mogelijke variaties waren in de hoeveelheid suiker, hopstort en gist aan te brengen. De discussies die dit met zich meebrengt is altijd leuk, zelfs als er maar weinig kennis is van brouwen en ingrediënten, waren er voldoende onderscheidende eigenschappen van de grondstoffen benoemd. De behoefte om een zo zwaar mogelijk bier te maken was ook erg verleidelijk, maar dit levert niet perse lekkerder bier op. Zeker in de hoeveelheid suiker is er dus voor de tussenweg gekozen. De recepten zijn hieronder weergegeven:
DUBBEL
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1070
Brouwzaalrendement-- : 72 %
Totaal brouwwater--- : 34.5 liter
Spoelwater---------- : 15.5 liter
Maischwater--------- : 19 liter
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 43.2 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 25 EBU (Tinseth)
Mout
77.6% 5805 g Pilsmout 3 EBC
7.6% 568 g Caramunich 123 EBC
3.8% 284 g Special B 300 EBC
0.9% 67 g Chocolademout 900 EBC
10.1% 755 g Kristalsuiker 0 EBC
Hop
Pellets--- Brewers Gold (D) 50 g 5.2 %az 75 min
Bloemen--Cascade 20 g 5%az 10 min
Gist
Gistsoort----------- : 1187 Ringwood Ale
Maischschema
35m/62°C Maischdikte is: 2.53 L/kg
30m/73°C Maischdikte is: 2.53 L/kg
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
TRIPEL
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1069
Brouwzaalrendement-- : 72 %
Totaal brouwwater--- : 34.5 liter
Spoelwater---------- : 8.5 liter
Maischwater--------- : 26 liter
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 11.2 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 27 EBU (Tinseth)
Moutstort
76% 5440 g Pilsmout 3 EBC 3 EBC
5% 357 g Carared (D) 40 EBC
7% 501 g Havervlokken 4 EBC
12% 858 g Kristalsuiker 0 EBC
Hop
Bloemen--- Challenger 40 g 6.7 %az 75 min
Bloemen---Challenger 15 g 6.7 %az 15 min
Bloemen---Challenger 15 g 6.7 %az 5 min
Gist
Gistsoort----------- : Fermentis Safale S-04 en Farmhouse Ale
Maischschema
05m/55°C Maischdikte is: 3.63 L/kg
25m/62°C Maischdikte is: 3.63 L/kg
35m/73°C Maischdikte is: 3.63 L/kg

De bieren zijn op 10 maart gebotteld. Het resultaat zijn veel grote flessen om op de proefavond te drinken. In kleine flesjes zijn 2 flesjes tripel (S-04 en Farmhouse ale gist) en 3 flesjes dubbel mee te nemen naar huis.
De receptopzet had een aantal vaste waarden: de moutstort, dikte van de maisch en het maischschema waren van tevoren vastgesteld. De mogelijke variaties waren in de hoeveelheid suiker, hopstort en gist aan te brengen. De discussies die dit met zich meebrengt is altijd leuk, zelfs als er maar weinig kennis is van brouwen en ingrediënten, waren er voldoende onderscheidende eigenschappen van de grondstoffen benoemd. De behoefte om een zo zwaar mogelijk bier te maken was ook erg verleidelijk, maar dit levert niet perse lekkerder bier op. Zeker in de hoeveelheid suiker is er dus voor de tussenweg gekozen. De recepten zijn hieronder weergegeven:
DUBBEL
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1070
Brouwzaalrendement-- : 72 %
Totaal brouwwater--- : 34.5 liter
Spoelwater---------- : 15.5 liter
Maischwater--------- : 19 liter
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 43.2 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 25 EBU (Tinseth)
Mout
77.6% 5805 g Pilsmout 3 EBC
7.6% 568 g Caramunich 123 EBC
3.8% 284 g Special B 300 EBC
0.9% 67 g Chocolademout 900 EBC
10.1% 755 g Kristalsuiker 0 EBC
Hop
Pellets--- Brewers Gold (D) 50 g 5.2 %az 75 min
Bloemen--Cascade 20 g 5%az 10 min
Gist
Gistsoort----------- : 1187 Ringwood Ale
Maischschema
35m/62°C Maischdikte is: 2.53 L/kg
30m/73°C Maischdikte is: 2.53 L/kg
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
TRIPEL
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1069
Brouwzaalrendement-- : 72 %
Totaal brouwwater--- : 34.5 liter
Spoelwater---------- : 8.5 liter
Maischwater--------- : 26 liter
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 11.2 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 27 EBU (Tinseth)
Moutstort
76% 5440 g Pilsmout 3 EBC 3 EBC
5% 357 g Carared (D) 40 EBC
7% 501 g Havervlokken 4 EBC
12% 858 g Kristalsuiker 0 EBC
Hop
Bloemen--- Challenger 40 g 6.7 %az 75 min
Bloemen---Challenger 15 g 6.7 %az 15 min
Bloemen---Challenger 15 g 6.7 %az 5 min
Gist
Gistsoort----------- : Fermentis Safale S-04 en Farmhouse Ale
Maischschema
05m/55°C Maischdikte is: 3.63 L/kg
25m/62°C Maischdikte is: 3.63 L/kg
35m/73°C Maischdikte is: 3.63 L/kg

De bieren zijn op 10 maart gebotteld. Het resultaat zijn veel grote flessen om op de proefavond te drinken. In kleine flesjes zijn 2 flesjes tripel (S-04 en Farmhouse ale gist) en 3 flesjes dubbel mee te nemen naar huis.
dinsdag 5 februari 2013
Brouwcursus - Dubbel en Tripel
Binnenkort
op 23 februari zal Brouwerij De Watertoren weer een brouwcursus verzorgen. De vorige brouwcursus is
er een blonde en een witbier gemaakt. Die zijn goed bevallen. Dit keer zal er wat stevigers worden
gebrouwen: een Dubbel en een Tripel. De opzet is hetzelfde als vorige keer. Er
kan met een aantal ingrediënten worden gevarieerd. Dit keer is er de keuze uit
de gist, suiker en hopschema.
De recepten en mogelijke variaties (in oranje) zijn hieronder weergegeven. Nu nog een goede naam verzinnen, maar dat laat ik aan de cursisten over.
Dubbel
Gewenst
begin SG---- : 1063
Brouwzaalrendement--
: 72 %
Totaal
brouwwater--- : 34.5 liter
Spoelwater----------
: 15.5 liter
Maischwater---------
: 19 liter
Kooktijd------------
: 75 minuten
Berekende
kleur----- : 42.9 EBC (Morey)
Berekende
bitterheid : 25 EBU (Tinseth)
Mout
82%
5730 g Pilsmout 3
EBC
3 EBC
8%
559 g
Caramunich
123 EBC
4%
279 g Special
B
391 EBC
1%
69 g
Chocolademout
900 EBC
5%
349 g Kristalsuiker*
0 EBC
*
optioneel
Hop
Bloemen---40 g 7 %az 75 min Brewers Gold
Bloemen---20 g 5 %az 10 min Cascade
2) Citrus, citroen, grapefruit
Bloemen---35 g 8 %az 75 min B Magnum
Bloemen---20 g 5 %az 10 min B Cascade
Bloemen---20 g 5 %az 5 min B Cascade
3) Fruitig, marmelade, perzik
Bloemen---00040 g 6.7 %az 75 min B Challenger
Bloemen---00015 g 6.7 %az 10 min B Challenger
Gist
1) S-04: Een fruitige gist met exotisch fruit wat neigt naar kauwgomballen. De gist is snel en zakt snel uit. Vergistingsgraad: 72-75%.
2) US-05:
Gebalanceerde smaak met een clean karakter, kan licht fruitig zijn met wat
zwarte bessen of rood fruit. Snelle vergister. Vergistingsgraad: 73-77%
3) Ringwood Ale – een uitgesproken
fruitig karakter met een moutig, complex profiel. Een hoge uitvlokking.
Kan langzaam uitvergisten. Vergistingsgraad: 68-72%
Maischschema
35m/62°C
Maischdikte is: 2.72 L/kg
30m/73°C
Maischdikte is: 2.72 L/kg
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tripel
Gewenst
begin SG---- : 1069
Brouwzaalrendement--
: 72 %
Totaal
brouwwater--- : 34.5 liter
Spoelwater----------
: 8.5 liter
Maischwater---------
: 26 liter
Kooktijd------------
: 75 minuten
Berekende
kleur----- : 11.2 EBC (Morey)
Berekende
bitterheid : EBU (Tinseth)
Mout
76%
5439 g Pilsmout 3
EBC
3 EBC
5%
357 g Carared
40 EBC
7%
501 g
Havervlokken
4 EBC
12%
858 g Kristalsuiker*
0 EBC
* optioneel
Hop
1) Kruidig, bloemig
Bloemen---35 g 7 %az 75 min Magnum
Bloemen---35 g 7 %az 75 min Magnum
Bloemen---15 g 5 %az 15 min Willamette
Bloemen---15 g 5 %az 5 min Willamette
2) Fruitig, sterk kruidig
Bloemen---40 g 6.7 %az 75 min Challenger
Bloemen---40 g 6.7 %az 75 min Challenger
Bloemen---15 g 6.7 %az 15 min Challenger
Bloemen---15 g 6.7 %az 5 min Challenger
3) Kruidig, citrus, bloemig
Bloemen---45 g 6.77 %az 075 min Challenger
Bloemen---45 g 6.77 %az 075 min Challenger
Bloemen---20 g 6 %az 010 min Cascade
Bloemen---20 g 5 %az 010 min Willamette
Gist
1) Farmhouse ale: complexe
fruitesters met een kruidige smaak. Licht rins en droog met een peperige
uitvergisting. Een mooie Belgische gist. Vergistingsgraad: 74-79%
2) US-05: Gebalanceerde smaak met een clean karakter, kan licht fruitig zijn met wat zwarte bessen of rood fruit. Snelle vergister. Vergistingsgraad: 73-77%
3) Ringwood Ale: een uitgesproken fruitig karakter met een moutig, complex profiel. Een hoge uitvlokking. Kan langzaam uitvergisten. Vergistingsgraad: 68-72%
2) US-05: Gebalanceerde smaak met een clean karakter, kan licht fruitig zijn met wat zwarte bessen of rood fruit. Snelle vergister. Vergistingsgraad: 73-77%
3) Ringwood Ale: een uitgesproken fruitig karakter met een moutig, complex profiel. Een hoge uitvlokking. Kan langzaam uitvergisten. Vergistingsgraad: 68-72%
Maischschema
5m/ 55°C Maischdikte is: 3.63 L/kg
5m/ 55°C Maischdikte is: 3.63 L/kg
25m/62°C
Maischdikte is: 3.63 L/kg
35m/73°C
Maischdikte is: 3.63 L/kg
De proefnotities volgen na de productconfrontatie in april.
donderdag 27 december 2012
Een reinstrijk maken - gist opkweken
Voor de gevorderde brouwer is het mogelijk om met beperkte middelen een gist te kweken door middel van een reinstrijk. De bedoeling van een reinstrijk is het selecteren van enkele gistcellen om zodoende een zuivere stam op te kweken. In dit artikel beschrijf ik de manier waarop ik dit gedaan heb, als experiment en om mijn microbiologie-practica weer eens terug te halen. Er volgen leermomenten en die kan ik meenemen in volgende gistexperimenten.
In het boek 'Yeast' door White en Zainasheff staat een mooi stuk over het reinstrijken van gisten en hoe je hieruit een giststarter kunt maken. Het begint allemaal met een gist(slurry). Hieruit worden enkele gistcellen geselecteerd en verder gekweekt. Als er tijdens het gebruik van een gist een infectie is opgetreden kan je hiermee ook de gist weer zuiver opkweken. Natuurlijk zijn de voorwaarden hiervoor dat je de mogelijkheid hebt om hygiënisch te werken.
Voor de voedingsbodem heb ik de volgende ingrediënten gebruikt:
Dit heb ik enkele minuten laten doorkoken, zodat de agar daarna goed zal stollen. Het koken heb ik in een Duran fles gedaan in de magnetron. Hierin kan je de voedingsbodem koken, de dop erop draaien en zit je niet met overbrengen in de fles. Doe de fles niet te vol zodat het niet overkookt.
Voor een optimale desinfectie van het opkweekmedium en de materialen is eigenlijk een snelkookpan/autoclaaf nodig. Hierbij wordt de temperatuur hoger dan 100°C en zullen micro-organismen worden afgedood. Helaas heb ik die niet en heb ik de gebruikte pipetten, platen en reageerbuizen in een hete 2% NaOH oplossing gedesinfecteerd.
Hierna zijn de reageerbuizen en petrischalen gevuld met de agar. Dit is gebeurd naast een brandende gaspit om zodoende organismen uit de lucht uit te sluiten. Om er helemaal zeker van te zijn dat er niet per ongeluk een organisme is binnengeslopen, heb ik de platen en de buizen nog een paar minuten in de magnetron verhit, totdat het aan de kook was. Daarna nog een paar minuten laten koken. De voedingsbodem stolt wanneer deze afkoelt en vormt een mooie vaste gel. Doordat er in het wort nog wat eiwitvlokken aanwezig waren, zijn deze te zien in de gel. Dat is alvast een verbeterpunt voor de volgende keer.
Na het stollen is er een zogenaamde strijkplaat gemaakt. Met een entnaald (een staaldraad met een klein oogje) neem je een monster uit de gistslurry. Met de entnaald breng je met een aantal strepen de gist over op de plaat. Door elke keer dwars op de strepen nieuwe strepen te trekken, creëer je losse koloniën op de plaat. In het plaatje rechts is dit te zien (dit is geen plaatje van br. de Watertoren). Uiteindelijk wil je voor een reinstrijk losse koloniën selecteren en daarmee verdergaan. Na een dag kun je al een patroon zien, waar de strepen zijn getrokken. Hier zijn witte puntjes te zien. Na 2-3 dagen op kamertemperatuur zijn wat losse koloniën te zien. Na een aantal dagen kun je hieruit gaan overbrengen op schuine reageerbuizen. Een van de petrischalen heb ik geen gist in overgezet als een soort blanco. Als deze schoon blijft, heb ik voldoende hygiëne toegepast.
De schuine reageerbuizen zijn gemaakt met dezelfde agar als de petrischalen. Na het vullen van de buizen, leg je de buizen schuin, zodat de agar schuin stolt en er meer oppervlak aanwezig is. Voor het vervolg werk je het beste naast een open vlam van een bunsenbrander of in mijn geval naast een grote brandende gaspit, zodat de lucht steriel is.
Selecteer op de petrischaal een kolonie die er wit en rond uitziet. Laat doorzichtige of anders gekleurde koloniën zitten. Wanneer er schimmel te zien is, is de plaat eigenlijk niet te gebruiken. Het is een teken van slechte hygiëne.Verhit de entnaald in een vlam totdat deze gloeiend heet is. Steek de punt in de agar om hem af te koelen. Neem daarna een kolonie, je hoeft geen zichtbare klontjes gist te zien. Als je maar ziet dat er wat op zit. Daarna open je de reageerbuis en breng je de naald tot het diepste punt in de buis. Maak dan een heen-en-weer gaande beweging terwijl je naar boven gaat. Na een zichtbare uitgroei van de gist, kun je deze goed afsluiten met bijv. Parafilm of tape en in de koelkast bewaren. De houdbaarheid hiervan is ongeveer 4-6 maanden in de koelkast. Daarna zal er overge-ent moeten worden op nieuwe schuine buizen.
Naar aanleiding van het praktische gedeelte, zijn er een aantal verbeterpunten naar voren gekomen die in een volgend experiment meegenomen gaan worden. Op de controlebuizen en platen is er na een week geen uitgroei te zien.
In het boek 'Yeast' door White en Zainasheff staat een mooi stuk over het reinstrijken van gisten en hoe je hieruit een giststarter kunt maken. Het begint allemaal met een gist(slurry). Hieruit worden enkele gistcellen geselecteerd en verder gekweekt. Als er tijdens het gebruik van een gist een infectie is opgetreden kan je hiermee ook de gist weer zuiver opkweken. Natuurlijk zijn de voorwaarden hiervoor dat je de mogelijkheid hebt om hygiënisch te werken. Voor de voedingsbodem heb ik de volgende ingrediënten gebruikt:
- 500 ml wort van moutextract van 1040
- een mespuntje gistvoeding
- enkele druppels melkzuur
- 5 gram agar
Dit heb ik enkele minuten laten doorkoken, zodat de agar daarna goed zal stollen. Het koken heb ik in een Duran fles gedaan in de magnetron. Hierin kan je de voedingsbodem koken, de dop erop draaien en zit je niet met overbrengen in de fles. Doe de fles niet te vol zodat het niet overkookt.
Voor een optimale desinfectie van het opkweekmedium en de materialen is eigenlijk een snelkookpan/autoclaaf nodig. Hierbij wordt de temperatuur hoger dan 100°C en zullen micro-organismen worden afgedood. Helaas heb ik die niet en heb ik de gebruikte pipetten, platen en reageerbuizen in een hete 2% NaOH oplossing gedesinfecteerd.
Hierna zijn de reageerbuizen en petrischalen gevuld met de agar. Dit is gebeurd naast een brandende gaspit om zodoende organismen uit de lucht uit te sluiten. Om er helemaal zeker van te zijn dat er niet per ongeluk een organisme is binnengeslopen, heb ik de platen en de buizen nog een paar minuten in de magnetron verhit, totdat het aan de kook was. Daarna nog een paar minuten laten koken. De voedingsbodem stolt wanneer deze afkoelt en vormt een mooie vaste gel. Doordat er in het wort nog wat eiwitvlokken aanwezig waren, zijn deze te zien in de gel. Dat is alvast een verbeterpunt voor de volgende keer.
Na het stollen is er een zogenaamde strijkplaat gemaakt. Met een entnaald (een staaldraad met een klein oogje) neem je een monster uit de gistslurry. Met de entnaald breng je met een aantal strepen de gist over op de plaat. Door elke keer dwars op de strepen nieuwe strepen te trekken, creëer je losse koloniën op de plaat. In het plaatje rechts is dit te zien (dit is geen plaatje van br. de Watertoren). Uiteindelijk wil je voor een reinstrijk losse koloniën selecteren en daarmee verdergaan. Na een dag kun je al een patroon zien, waar de strepen zijn getrokken. Hier zijn witte puntjes te zien. Na 2-3 dagen op kamertemperatuur zijn wat losse koloniën te zien. Na een aantal dagen kun je hieruit gaan overbrengen op schuine reageerbuizen. Een van de petrischalen heb ik geen gist in overgezet als een soort blanco. Als deze schoon blijft, heb ik voldoende hygiëne toegepast.De schuine reageerbuizen zijn gemaakt met dezelfde agar als de petrischalen. Na het vullen van de buizen, leg je de buizen schuin, zodat de agar schuin stolt en er meer oppervlak aanwezig is. Voor het vervolg werk je het beste naast een open vlam van een bunsenbrander of in mijn geval naast een grote brandende gaspit, zodat de lucht steriel is.
Selecteer op de petrischaal een kolonie die er wit en rond uitziet. Laat doorzichtige of anders gekleurde koloniën zitten. Wanneer er schimmel te zien is, is de plaat eigenlijk niet te gebruiken. Het is een teken van slechte hygiëne.Verhit de entnaald in een vlam totdat deze gloeiend heet is. Steek de punt in de agar om hem af te koelen. Neem daarna een kolonie, je hoeft geen zichtbare klontjes gist te zien. Als je maar ziet dat er wat op zit. Daarna open je de reageerbuis en breng je de naald tot het diepste punt in de buis. Maak dan een heen-en-weer gaande beweging terwijl je naar boven gaat. Na een zichtbare uitgroei van de gist, kun je deze goed afsluiten met bijv. Parafilm of tape en in de koelkast bewaren. De houdbaarheid hiervan is ongeveer 4-6 maanden in de koelkast. Daarna zal er overge-ent moeten worden op nieuwe schuine buizen.
Naar aanleiding van het praktische gedeelte, zijn er een aantal verbeterpunten naar voren gekomen die in een volgend experiment meegenomen gaan worden. Op de controlebuizen en platen is er na een week geen uitgroei te zien.
zondag 5 februari 2012
Brouwen met moutextract - steeping
Al jaren wordt er in brouwerij De Watertoren met water, mout, hop en gist gebrouwen. Voor de beginnende brouwer of de brouwer met wat meer haast zijn er ook andere en simpelere methoden. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van moutextract, eventueel in combinatie met weken (steeping in het Engels) van gemalen moutsoorten. Hierdoor bestaat er een relatief grote vrijheid in het gebruik van moutsoorten en zijn er veel soorten bier mogelijk. 
Voor dit experiment heb ik 4,5 kg moutextractstroop (gerstemout en tarwemout) tot mijn beschikking. Hier zit meer water in dan in droog moutextract, en met de brouwsoftware (Confomash) heb ik berekend hoeveel ik kan hiermee brouwen.
Om het bier een speciale draai te geven, kunnen er mouten in het recept worden opgenomen. Deze mouten worden geschroot en in een fijnmazige zak in het water gehangen. Uit de literatuur blijkt dat er voor de meest optimale extractie, de gemalen mout in warm water van 65°C-75°C gehangen moet worden. Dit laat men 20-30 minuten in het water hangen. Een beetje hetzelfde als een theezakje dus. In deze stap worden suikers en smaak uit de mout in het water opgelost. In dit experiment zal de temperatuur op ongeveer 68°C gehouden worden. Bij te hoge temperaturen bestaat de kans op te veel tannines uit de mout.
Let op: er is op dit moment nog geen moutextract gebruikt, want dit zou het het rendement van het oplossen lager maken.
Hierna wordt de zak uitgelekt en verwijderd. Het water wordt daarna doorverwarmd naar kooktemperatuur. Tussentijds wordt het moutextract toegevoegd. Dit zal voor een flinke temperatuursdaling opleveren, er is veel warmte voor nodig om dit aan het koken te krijgen. Het werken met moutextract(stroop) levert een grote tijdswinst op, omdat er niet gemaischd, gefilterd en gespoeld hoeft te worden. Door het ontbreken van de spoelstap, hoeft er ook nog eens (relatief) minder lang gekookt worden, omdat er geen enorme hoeveelheid water hoeft worden afgedampt. Wanneer het wort kookt, wordt de hop toegevoegd. Het proces gaat nu verder zoals het normaalgesproken met een wort uit mout zou gaan.
Hieronder is het recept weergegeven.
Recept
Naam recept--------- : Parels voor de Zwijnen
Biertype------------ : Blond
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1057
Algemeen
Maischwater--------- : 30 liter (5 liter extra voor verdamping en restvocht in de hop)
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 16.8 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 22 EBU (Tinseth)
Moutstort
60% 3000g Moutextract licht 8 EBC
30% 1500 g Moutextract tarwe 8 EBC
8% 400 g Carapils 2.5 EBC
2% 100 g Cara amber 60 EBC
Hopstort
Bloemen---35 g 4.7 %az 60 min B Brewers Gold (D)
Bloemen---32 g 3 %az 15 min B East Kent Golding
Bloemen---15 g 4 %az 5 min B Saaz (CZ)
Bloemen---27 g 6.3 %az 5 min B Cascade
De Brewer's Gold is een hop die een indruk van zwarte bessen kan geven. De bitterheid is niet hoog en past goed bij een doordrinkbare blonde.
Gist
Gistsoort----------- : Wyeast Ringwood Ale
Gist toegevoegd als- : Activator
Het doel van dit experiment is om te kijken of er smaaktechnisch een vergelijkbaar bier gemaakt kan worden in vergelijking met een moutbrouwsel. Een stap-voor-stap handleiding voor het werken met moutextract en steeping is dit onderwerp weergegeven.
Na 3 weken is het bier direct uit het hoofdvergistingsvat gebotteld bij een dichtheid van 1019. Dit betekent een vergistingsgraad van 67%. De Wyeast site geeft een vergistingsgraad van 72-77%, dus dit is best laag. Het bier smaakte nog best zoet, maar aangezien de dichtheid al 1,5 week niet was gedaald en er nauwelijks koolzuur meer uitkwam, heb ik besloten te bottelen.
De kleur van het bier is veel donkerder dan op basis van de berekeningen was bepaald. Het productieproces van de moutextractstroop zoals ik die kreeg is niet perse bedoeld voor het brouwen van bier. Degene die me de stroop heeft geleverd heeft gemeld dat de stroop lange tijd op hoge temperaturen verblijft. Dit is niet (of minder) het geval bij moutextractpoeder.
Voor dit experiment heb ik 4,5 kg moutextractstroop (gerstemout en tarwemout) tot mijn beschikking. Hier zit meer water in dan in droog moutextract, en met de brouwsoftware (Confomash) heb ik berekend hoeveel ik kan hiermee brouwen.
Let op: er is op dit moment nog geen moutextract gebruikt, want dit zou het het rendement van het oplossen lager maken.
Hierna wordt de zak uitgelekt en verwijderd. Het water wordt daarna doorverwarmd naar kooktemperatuur. Tussentijds wordt het moutextract toegevoegd. Dit zal voor een flinke temperatuursdaling opleveren, er is veel warmte voor nodig om dit aan het koken te krijgen. Het werken met moutextract(stroop) levert een grote tijdswinst op, omdat er niet gemaischd, gefilterd en gespoeld hoeft te worden. Door het ontbreken van de spoelstap, hoeft er ook nog eens (relatief) minder lang gekookt worden, omdat er geen enorme hoeveelheid water hoeft worden afgedampt. Wanneer het wort kookt, wordt de hop toegevoegd. Het proces gaat nu verder zoals het normaalgesproken met een wort uit mout zou gaan.
Hieronder is het recept weergegeven.
Recept
Naam recept--------- : Parels voor de Zwijnen
Biertype------------ : Blond
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1057
Algemeen
Maischwater--------- : 30 liter (5 liter extra voor verdamping en restvocht in de hop)
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 16.8 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 22 EBU (Tinseth)
Moutstort
60% 3000g Moutextract licht 8 EBC
30% 1500 g Moutextract tarwe 8 EBC
8% 400 g Carapils 2.5 EBC
2% 100 g Cara amber 60 EBC
Hopstort
Bloemen---35 g 4.7 %az 60 min B Brewers Gold (D)
Bloemen---32 g 3 %az 15 min B East Kent Golding
Bloemen---15 g 4 %az 5 min B Saaz (CZ)
Bloemen---27 g 6.3 %az 5 min B Cascade
De Brewer's Gold is een hop die een indruk van zwarte bessen kan geven. De bitterheid is niet hoog en past goed bij een doordrinkbare blonde.
Gist
Gistsoort----------- : Wyeast Ringwood Ale
Gist toegevoegd als- : Activator
Het doel van dit experiment is om te kijken of er smaaktechnisch een vergelijkbaar bier gemaakt kan worden in vergelijking met een moutbrouwsel. Een stap-voor-stap handleiding voor het werken met moutextract en steeping is dit onderwerp weergegeven.
Na 3 weken is het bier direct uit het hoofdvergistingsvat gebotteld bij een dichtheid van 1019. Dit betekent een vergistingsgraad van 67%. De Wyeast site geeft een vergistingsgraad van 72-77%, dus dit is best laag. Het bier smaakte nog best zoet, maar aangezien de dichtheid al 1,5 week niet was gedaald en er nauwelijks koolzuur meer uitkwam, heb ik besloten te bottelen.
De kleur van het bier is veel donkerder dan op basis van de berekeningen was bepaald. Het productieproces van de moutextractstroop zoals ik die kreeg is niet perse bedoeld voor het brouwen van bier. Degene die me de stroop heeft geleverd heeft gemeld dat de stroop lange tijd op hoge temperaturen verblijft. Dit is niet (of minder) het geval bij moutextractpoeder.
maandag 16 januari 2012
Pilsmout vs. Palemout
Bij het samenstellen van een recept bestaat het grootste gedeelte uit een basismout. Voorbeelden van basismouten zijn pilsmout, palemout, tarwemout, viennamout en munichmout. Over het algemeen worden in de meeste recepten pilsmout of palemout gebruikt. In het verleden heb ik me vaak afgevraagd wat het verschil is in de smaak van deze beide mouten.
Uit ervaring weet ik dat er een verschil bestaat, maar in een receptuur met andere mouten en andere hopsoorten wordt de smaak en invloed wel vertroebeld en is het moeilijk om zuiver te proeven. Dit is het verslag van een experiment wat ik een tijd geleden heb uitgevoerd om in een gecontroleerde opzet de verschillen te bekijken.
De verschillen
Een zoektocht langs een aantal bronnen heeft onderstaande tabel opgeleverd.
| palemout | pilsmout | ||
| af-eest temperatuur(1) | °C | 60 tot 95°C | 70 tot 90°C |
| Gerst(2) | Type | Two-Row | Two-Row |
| 6 row (USA) | |||
| H20 | Max. | 4.5 | 4.5 |
| Kleur | EBC | 4 tot 7 | 2,5 tot 4 |
| ° Lovibond | 2.7 - 3.8 | 1.4 - 1.8 | |
| Eiwit Max. | Opl. | 4.8 | 4.5 |
| EiwitTotaal | 11.5 | 11.5 | |
| Eiwit S/T | 50.0 | 48.0 | |
| stikstof %(3) | 1,75-1,8% | 1,55% | |
| Extract droog min. | FG | 80.0 | 81.0 |
| F-C Diff | Max | 2.0 | 2.0 |
| Diastatisch vermogen | ° Lintner | 45-70 | 60-90 |
Deze tabel is overgenomen van de Dingemans site met toevoegingen.
De moutproductie
Het grote verschil tussen pale -en pilsmout is dus de manier waarop het groenmout gedroogd wordt. Palemout wordt als een caramout gedroogd onder warme, vochtige omstandigheden, terwijl bij pilsmout zo snel mogelijk alle vocht wordt afgevoerd. Dit verklaard ook het verschil in kleur, palemout blijft langer warm.
Palemout is zeer geschikt voor eenstapsmaischschema's, omdat de mout beter oplosbaar is. Pilsmout is beter geschikt voor een klassieke maischmethode met meerdere temperatuurstappen. Meerdere bronnen op het hobbybrouwen forum kunnen echter bevestigen dat de huidige pilsmout ook goed met een eenstapsmaischschema te gebruiken is. Het hogere eiwitgehalte in pilsmout zou in dat geval wat meer troebel kunnen geven.
Er is ook een belangrijk verschil in diastatisch vermogen, oftewel enzymgehalte. Palemout heeft minder enzymen, waarmee rekening moet worden als er meer ongemout gestort wordt. De informatie is niet helemaal consequent, gehaltes varieren van maximaal 15 tot 50% (4). In de USA wordt er ook wel 6-rijige gerst gebruikt, welke meer enzymen bevat.
Het Experiment
Als extra is de combinatie 2/3 pilsmout + 1/3 munichmout meegenomen. Volgens een aantal bronnen is dit een goed alternatief wanneer er geen palemout aanwezig is. In onderstaand figuur is de samenstelling van de moutstort weergegeven.
De moutproductie
Het grote verschil tussen pale -en pilsmout is dus de manier waarop het groenmout gedroogd wordt. Palemout wordt als een caramout gedroogd onder warme, vochtige omstandigheden, terwijl bij pilsmout zo snel mogelijk alle vocht wordt afgevoerd. Dit verklaard ook het verschil in kleur, palemout blijft langer warm.
Palemout is zeer geschikt voor eenstapsmaischschema's, omdat de mout beter oplosbaar is. Pilsmout is beter geschikt voor een klassieke maischmethode met meerdere temperatuurstappen. Meerdere bronnen op het hobbybrouwen forum kunnen echter bevestigen dat de huidige pilsmout ook goed met een eenstapsmaischschema te gebruiken is. Het hogere eiwitgehalte in pilsmout zou in dat geval wat meer troebel kunnen geven.
Er is ook een belangrijk verschil in diastatisch vermogen, oftewel enzymgehalte. Palemout heeft minder enzymen, waarmee rekening moet worden als er meer ongemout gestort wordt. De informatie is niet helemaal consequent, gehaltes varieren van maximaal 15 tot 50% (4). In de USA wordt er ook wel 6-rijige gerst gebruikt, welke meer enzymen bevat.
Het Experiment
Als extra is de combinatie 2/3 pilsmout + 1/3 munichmout meegenomen. Volgens een aantal bronnen is dit een goed alternatief wanneer er geen palemout aanwezig is. In onderstaand figuur is de samenstelling van de moutstort weergegeven.
| moutsoort | pale mout | pilsmout | pils/munich |
| hoeveelheid | 1 kg | 1 kg | 0,66 |
| 0,33 | |||
| kleur [EBC] | 12,7 | 8,6 | 15 |
Bij de 3 brouwsels zijn hetzelfde behandeld, qua volume en dichtheid, licht gehopt en met een zelfde hoeveelheid gist.
Specificatie:
| gewenst SG | 1049 |
| volume | 4 liter |
| Challenger 7,4% | 4 g (45 min) |
| bitterheid | 20 IBU |
| gist | Windsor (3,7 g) |
Het maischen is gedaan in een zogenaamde filteremmer: 2 emmers in elkaar met een horregaas ertussen. De binnenste emmer is de bodem uitgehaald. Dit is een simpele manier om kleine hoeveelheden te brouwen.
Maischen
Bij de bieren is ongeveer dezelfde
temperatuur aangehouden. Het is lastig om dergelijke kleine hoeveelheden goed op temperatuur te houden. De mout is gestort bij 68°C, waardoor de temperatuur
uitkwam op 66°C. Na een half uur heb ik bijverwarmd. Totaal 1 uur op +/-66°C
gemaischt.
Resultaten
De dichtheden zijn niet helemaal hetzelfde uitgevallen. In ieder geval liggen de palemout en pilsmout wel aardig bij elkaar qua dichtheid.
De bieren zijn 45 minuten gekookt met 4 gram Challenger wat uitgerekend op 20 IBU uitkwam.
Zoals te verwachten was de kleur van het wort van de pilsmout het lichtst, palemout iets donkerder en het pils/munich mengsel was behoorlijk donker (bruin eigenlijk). De vergisting is prima verlopen, er stond een dikke laag schuim op het bier.
Proefervaringen
Van bovenstaande beschrijving wordt niemand echt heel veel wijzer, maar er is in ieder geval wel een redelijk groot verschil. Het pilsmout bier is fris en lijkt op een Kolsch, terwijl het palemout bier moutiger overkomt. Het doet me sterk denken aan een munich dunkel lager, qua moutigheid dan.
Als conclusie zou ik willen zeggen dat het er wel degelijk toe doet welke basismout er gebruikt wordt in een bier. Maar dat was vanaf het begin wel duidelijk. Verder is het kleurverschil duidelijk, de pilsmout is licht goudkleurig, de palemout is donker gouden.
Resultaten
De dichtheden zijn niet helemaal hetzelfde uitgevallen. In ieder geval liggen de palemout en pilsmout wel aardig bij elkaar qua dichtheid.
| moutsoort | begin SG |
| palemout | 1052 |
| pilsmout | 1050 |
| pils/munich | 1042 |
De bieren zijn 45 minuten gekookt met 4 gram Challenger wat uitgerekend op 20 IBU uitkwam.
Zoals te verwachten was de kleur van het wort van de pilsmout het lichtst, palemout iets donkerder en het pils/munich mengsel was behoorlijk donker (bruin eigenlijk). De vergisting is prima verlopen, er stond een dikke laag schuim op het bier.
Proefervaringen
Na de vergisting en bottelen, zijn de bieren geproefd. Tijdens het proeven waren de bieren 2 maanden op fles. De pils/munich combinatie was helaas geïnfecteerd geraakt en niet meer geproefd.
Met alleen pils -of palemout is er wel degelijk een lekker bier te maken. Echt spannend zijn de bieren niet, maar wel goed te drinken.
| pilsmout | palemout | |
| uiterlijk | iets gushing, dof, grof schuim, glasplakkend | geen schuim, helder |
| geur | pilsachtig, iets zwavelig, lichte mooie stroachtige moutigheid | sterk moutig, munichachtig, Duits, biscuit, deegachtig, lijkt licht karamel |
| smaak | Kolsch of pilsachtig, iets zwavelig en stro | moutig, maar minder dan de geur doet vermoeden, biscuit, niet heel fris |
| nasmaak | droge afdronk, medium body | lijkt meer body te hebben dan de pilsmout, iets minder droge afdronk |
Met alleen pils -of palemout is er wel degelijk een lekker bier te maken. Echt spannend zijn de bieren niet, maar wel goed te drinken.
Van bovenstaande beschrijving wordt niemand echt heel veel wijzer, maar er is in ieder geval wel een redelijk groot verschil. Het pilsmout bier is fris en lijkt op een Kolsch, terwijl het palemout bier moutiger overkomt. Het doet me sterk denken aan een munich dunkel lager, qua moutigheid dan.
Als conclusie zou ik willen zeggen dat het er wel degelijk toe doet welke basismout er gebruikt wordt in een bier. Maar dat was vanaf het begin wel duidelijk. Verder is het kleurverschil duidelijk, de pilsmout is licht goudkleurig, de palemout is donker gouden.
Abonneren op:
Posts (Atom)






