Posts tonen met het label Brettanomyces. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Brettanomyces. Alle posts tonen

donderdag 10 december 2015

Proefnotitie: Behemoth - Massieve Ale

Dit is de proefnotitie van de Behemoth, een Massieve Ale. 
Bij deze bedachte bierstijl door Peter Crombecq stel je een beest van een bier voor. Het uiterlijk voorspelt al veel goeds: een donkere bruin/zwarte kleur en een romige schuimkraag. Na het inschenken zakt deze in tot een fijn laagje. 

De geur is sterk, alcoholisch en moutig. Het bier heeft een zachte donkere geur die iets wegheeft van donker brood, vijgen en leer. Het bier heeft een lichte Brett-complexiteit. Ergens achterin is er een lichte hoppigheid te proeven. 

De smaak heeft een prettig moutige basis met daarop licht gebrande, donkere mouten. Een duidelijke caramoutlaag die krenten, tabak en vijgensmaken vrijgeven. De Brett voegt een zweem van kurk, leer en muffigheid toe die mooi combineert met de moutsmaken en het hogere alcoholpercentage. 
De lange lagering met Brett heeft het bier een laatste vergistingszetje gegeven en hierdoor is het bier een stuk minder plakkerig en siropig geworden. De wilde gist heeft het bier niet een compleet ander karakter gegeven, maar wel een mooie verdieping van de smaak. Door de omzetting van de laatste suikers door de Brett is daarbij het mondgevoel een stuk soepeler geworden en heeft het bier een betere doordrinkbaarheid. 

Dit is een mooi bier geworden dat ideaal in het winterseizoen kan worden gedronken. De vaak zoete, volmoutige quadrupels zijn voor mij vaak te vullend en plakkerig, dit bier is zwaar maar gelukkig geen mes-en-vorkbier. 

maandag 29 juni 2015

Carnivale Brettanomyces 2015



Het Carnivale Brettanomyces is elk jaar weer een uniek festival. Er wordt alleen maar 'funky' bier geschonken door commerciële en hobbybrouwerijen en er zijn masterclasses. De bieren tijdens het festival variëren van sterk zuur tot een beheerste paardendekensmaak. 
Op diverse locaties in Amsterdam, waaronder Brouwerij De Prael, De Bierkoning, In de Wildeman en Beer Temple, worden er evenementen georganiseerd.  De locaties liggen op goede loopafstand van elkaar en er meer dan genoeg bieren te proeven. 

Bier met Brett

Commerciële brouwerijen uit Nederland en buitenland brouwen speciaal voor dit evenement bieren met wilde gisten, melkzuurbacteriën, wilde bevruchting, etc. De Nederlandse brouwerijen zoals de voor de handliggende als Oersoep, Oedipus, Eanske en vandenBroek, maar ook de brouwerijen die doorgaans geen bieren met Brett brouwen, zoals Klein Duimpje, Gulpener, VanderStreek en Rooie Dop hebben speciaal bier gebrouwen.
 Dat het festival buiten de grenzen van Nederland ook leeft, bewijzen de inzendingen uit het buitenland, met bieren van Freigeist, Buxton, Nogne Ø, Brouwers Verzet, Rocket Brewing enz. 
 
Een rondje over het 'festivalterrein' brengt me in de Beer Temple, waar ik een Tropical Ale met Brett van Rocket Brewing Company gedronken. Dit is een 100% Brett IPA met tropische hopsoorten. Een heerlijk fris, citrusachtig bier dat een sterk fruitig karakter heeft. Verder heb ik de M.O.L.E. van Brouwerij To Øl gedronken, een bier met chipotle en chocolade. Een heerlijke volle RIS met een aparte, maar subtiele smaak. Van de Brett heb ik niets geproefd. 
Bij het Jopen café was het live blenden van lambiek met karnemelk door brouwerij De Eem. Na het blenden werd het vat een paar keer de brug af gerold om het optimaal gemengd te krijgen. Aangezien dit mengsel snel schift, moest het brouwsel snel opgedronken worden. Volgens aanwezigen smaakte het naar een soort yoghurtdrink met lambieksmaak. 
Bij Brouwerij de Prael heb ik een barrel-aged IPA en Milk Stout gedronken. Beide erg lekker en natuurlijk vallen deze bieren ook binnen het thema van het festival.  

Homebrewers & Blenders

In de Prael was het deel waar de bieren die door de niet-commerciële brouwers werden geschonken. De bieren van Sjef Brewing and Blending waren beheerst zuur en hadden bijna allemaal vruchten in zich, erg goede lambieks allemaal. Een van mijn favorieten was een bier dat met mango en ananas (geloof ik) was vergist en met Citra was gedrooghopt. Heerlijk citrus en hoppig. Een lambiek van Ars Longa, vita brevis uit Israël was kneiterzuur. Ik proefde een azijnzurigheid die ik minder op prijs stelde. Nu ben ik ook niet perse een zuurbierkenner, maar dit passeert wel de grens van mijn zuurtolerantie.Helaas heb ik van de andere brouwers niets geproefd.
Brouwerij De Watertoren had zich vol enthousiasme maanden geleden opgegeven om ook een Brettbier te schenken op dit festival.
De bierstijl moest een lichte saison met Lactobacillus, biergist en Brettanomyces worden. Door de bitterheid laag te houden, ongeveer 8 IBU, is het mogelijk om de eerste vergisting met de Lactobacillus Delbrueckii uit te voeren. Deze stam heeft namelijk een lage tolerantie voor bitterheid. Na de eerste 'vergisting' van een week, is er een korrelgist (Mangrove Jacks) toegevoegd, waardoor er een goede schuimkraag op het bier is komen te liggen.  Na deze vergisting is het bier geheveld en daarna is er een depot van de American Farmhouse (WLP670) en Brettanomyces Trois bijgedaan. 
De American Farmhouse had in een eerder bier een vervelende geur en smaak afgegeven, daarom had ik nu een beluchte giststarter hiermee gemaakt. So far, so good. Tijdens de volgende 2 maanden vertoonde het bier mooie tekenen van leven van de Brettanomyces. Eerst ontstond er een vliesje over het bier, welke vervolgens in eilandjes bij elkaar trokken en aan het oppervlak bleven liggen. Na 2 maanden is het bier geproefd, waarbij de conclusie was dat het bier erg mild zuur is en er een apart bijsmaakje aanzat, maar dat trekt nog wel weg dacht ik.
In alle wijsheid is er toen voor gekozen om wat Yuzu fruit, een soort Japanse sinaasappel, bij te doen. Lekker fris en citrusachtig. Ook een beetje met de bedoeling om het bijsmaakje iets te verhullen. Twee weken voor het Brett-festival nog maar eens geproefd. Dit is niet goed, het bijsmaakje is er nog steeds, de yuzu is fris en het bier mildzuur. Vooral de onbalans in de zoet-zuur verhouding is het minst aantrekkelijke van dit bier. Wil ik dit bier aan een publiek van beergeeks presenteren? Niet dus. Balen, maar niets aan te doen. 

En wat nu?  Ik heb nog een vat met een Vlaams Bruin! Dit bier staat 10 maanden op een kastanjehouten vat en heeft een mooi vlies/cultuur op het oppervlak staan. Voorzichtig is er 15 liter bier uit het vat gehaald en in een bolfles gedaan. De smaak is best goed: zurig, iets azijn, maar verder prima. Mijn bedoeling met dit bier was om er toch iets anders mee te doen dan de standaard. Van de MadFermentationist heb ik begrepen dat zurig en hoppig prima samen kunnen gaan. Daarom is dit bier gedrooghopt met Amarillo en Mosaic hop. De geur was intens en prettig. Na drie dagen is dit bier in een vat geheveld en op druk gezet. De avond voor het gebeuren nog een laatste proefmoment. Met grof schuim en wat troebel komt het bier uit de kraan en eigenlijk weet je het dan al meteen: Dit is ook niet goed. Aaarrghh! De smaak is scherp, de drooghop zit er niet lekker in verweven en ik vind het gewoon niet in balans, en natuurlijk, daar is die weer, een nasmaakje. Het had zo mooi kunnen zijn, Brouwerij De Watertoren op het Brettanomycesfestival. De mensen zouden vol bewondering de vruchten van mijn brouwkunsten proeven. Helaas, volgend jaar beter. 


Masterclass

Afijn, terug naar het festival, er waren diverse masterclasses over biochemie, geschiedenis van bier, typische brouwmethoden en bieren, brouwen van lambic, eten met Brett, enzovoort. 
Dit jaar ben ik bij de presentatie van Toon van den Broek geweest. Dit is een brouwer in Nederland die lambics en vlaams bruinbieren brouwt. Deze bieren zijn in eerste aanzet door een wilde bevruchting in Groningen op gang gebracht. De fermentatie vindt volledig in eikenvaten. Tussen de brouwsels door worden de vaten gereinigd met water en een ketting om de binnenzijde van het vat vrij te maken van de afzet van eiwitten, micro-organismen en alles wat zich in de loop van de tijd aan de wand hecht. Na het schoonmaken valt op dat de vaten waar eerder de best smakende lambic van getrokken is, ook in de opvolgende bieren een goede smaak geeft. Grotere vaten geven een stabieler en beter smakend bier.  Toon is duidelijk een man met veel ervaring en heeft door veel experimenteren zijn bieren steeds kunnen verbeteren. Tijdens de presentatie werden er bieren gepresenteerd, die het verhaal prachtig ondersteunden. Een voorbeeld hiervan waren twee bieren met een fermentatie in RVS versus houten vaten, waarbij het bier uit de houten vaten veel beter en gebalanceerder smaakte. Een mooie presentatie en enthousiast brouwer.

Carnivale Brettanomyces is een geweldig festival waarbij het publiek over het algemeen erg veel kennis heeft van bier, brouwen en proeven. De gesprekken met andere bezoekers, waarin de Pedio's, Lacto, Barrel aging, pellicle, slijmmethode enzovoorts voorbijkomen, zijn niet voor iedereen te begrijpen en dat maakt het, naast het bier en de gezelligheid, een uniek festival.

maandag 15 juni 2015

Proefnotitie: Testimony of the Ancients

Testimony of the Ancients. U kent het misschien wel (of niet): het is prachtig mooie metal van vroeger. Voor degenen die het niet begrijpen: Metal is geweldig, pure emotie die bepaalde oergevoelens aanspreekt. Pestilence is een van die bands van toen. We hebben het over 1991 en het album Testimony of the Ancients was uit. Een album met een soort filmische fragmenten, afgewisseld met goede metal.

Het beestje moet een naampje hebben en aangezien het bier een soort reproductie is van een oud bier, is het een Testimony of the Ancients. Het bier is een Imperial Stout met Brown malt en black malt, vergist met een biergist en Brettanomyces Claussinii. Zoals het vroeger in het Britse Rijk werd gemaakt. Voor de ontdekking van de microscoop en micro-organismen.  Een mooie tijd. 



Seeking life-answers by using dark powers"
The gates to my subconscious, open wide
Hear and remember, the incantations I recite
Reveal the power, no longer known by man
Possess, before the ancients rule the earth once again

Beneath the seas and skies of the human mind
The abyss yawes wide before me
Uncertain what truth or lies I will find
Appear and share my wisdom, for I know thee



Het bier heeft 9 maanden in een gistvat gestaan. De langzame vorming van een vlies over het bier gaf aan dat de Brettanomyces zijn werk aan het doen was. Langzaam, heel langzaam, maar er gebeurde iets. De laatste 'moeilijke' suikers zijn opgegeten door deze wilde gist. 

Het bier schenkt in met een lichte viscositeit en een diepzwarte kleur. Het schuim is niet overdadig en kleurt beige. Alleen het uiterlijk van het bier is al prachtig.

De geur is licht gebrand en heeft associaties met tabak, caramelmout, koude koffie en bittere chocolade. De Brettanomyces voegt hier nog een extra laag aan toe. 

De smaak is een goede balans tussen donkere mout en gistkarakter. Het bier is maar mild gebrand. De gist en Brett geven het bier een cleane smaak met relatief mild Brettkarakter, welke leerachtig overkomt. Niet trekkerig of misplaatst, maar een associatie met vers leer. Een (bij gebrek aan betere omschrijving) dierlijke smaak met een zeer milde zurigheid die goed combineert met de gebrande smaken. Het mondgevoel is door de verre uitvergisting licht plakkerig en voorkomt hiermee een moeilijk drinkbaar bier.

Een volgende versie zou misschien wat kunnen profiteren van een houtlagering, iets hogere bitterheid en meer late hoppen. Verder een erg geslaagd bier.

donderdag 25 december 2014

Felix Brett met Frambozen

Dit is de proefnotitie van de Felix porter met Brettanomyces en frambozen. Het originele bier is een licht gebrande porter met een lichte koffiesmaak en een niet te zware body. 

De smaak van het origineel was bij het bottelen niet geweldig, dus de helft is gebotteld en bij de andere helft is de Brettanomyces Bruxellensis bij gedaan. Dit is augustus 2013 geweest. Het bier vertoonde alle kenmerken van een Brett (na)gisting; er werd na een aantal maanden een mooi vlies op het bier gevormd. Dit verviel in een soort schimmelig uitziende laag en droogde vervolgens in een soort schilfers op. Door voldoende kopruimte aan te houden, is er voldoende zuurstof aanwezig geweest om het bier mooi funky te maken. In mei 2014 is er bij de 12 liter bier, een kilo frambozen gevoegd. De vergisting is langzaam weer op gang gekomen en de frambozen zijn uit elkaar gevallen. Dit bier is eind juli 2014 gebotteld met 4,5 gram suiker per liter.  Maar eens proeven..

-----
Het bier schenkt in met een donkere, bordeaux kleur en is helder. De schuimkraag is wat flauw, maar wel mooi glasplakkend.

De geur is frisfruitig met licht gebrande toetsen. De fruitigheid is afkomstig van de frambozen en is vooral algemeen rood fruitig. Het gebrande sluit mooi aan op de fruitigheid. Het is een combinatie van moutbitter van de donkere mouten en de bitterheid van de hop. Van de zelfgerookte mout die toen is toegevoegd is niets te ruiken. Na wat langer snuffelen aan het bier, lijkt het bier naar een rode wijn te gaan, wat alleen nog mist is het hout. 


De smaak is krachtig; veel fruit vooraan de smaak, rood fruit met een lichte gebrandheid. Het basisbier is te proeven maar met een kilo frambozen wordt het bier gedomineerd door het fruit. De combinatie van deze twee lijkt niet helemaal op elkaar aan te sluiten: De zurigheid van het fruit lijkt de donkere mout scherper te maken. Frambozen bevatten naast suiker nog best wat zuur, en na vergisten blijft het zuur over. Dit geeft het bier een ander evenwicht. Het mondgevoel heeft door de verre uitvergisting door de Brett een dunnere body gekregen. 

Dit bier bevestigt mijn eerdere ervaring met donker bier met fruit. Gebrandheid en aanwezigheid van zuur uit fruit is duidelijk niet de beste combinatie die er is. De gebrandheid wordt scherp en het zuur smaak eendimensionaal.

zondag 22 juni 2014

Proefnotitie: Wikkie Wikkie Wild Wild West

Van sommige bieren is het experimentele karakter erg hoog en is het lastig om de flessen lang dicht te houden. Het Wikkie Wikkie Wild Wild West 100% Brett bier is zo'n bier. Voorzichtig haal ik een eerste flesje van zolder, hij (want bier is mannelijk) ziet er helder uit met een heel lichte dofheid. Als het bier koud is, haal ik heel voorzichtig de kroonkurk van de fles. Met een flinke sis opent het bier. Een zucht van verlichting. Blijft hij netjes in de fles of komt het bier spontaan eruit?

Het bier schenkt in met een oranje, iets doffe kleur. Het schuim is glasplakkend, en zakt in tot een romige laag. Er is genoeg, maar niet te veel koolzuur in het bier aanwezig.

De geur is fruitig, de Saaz en Amarillo hop geven dit bier een hoppigheid die ergens tussen de fruitigheid van de Amarillo en de aardse kruidigheid van de Saaz. Geen hoppigheid als een klap in het gezicht meer een 'sterke blonde', Belgische hoppigheid. De gebruikte Brett trois giststam geeft een mooie exotische fruitigheid die doet denken aan mango en ananas. Daarachter is er een gronderigheid of wilde geur te ruiken die kenmerkend is voor Brettanomyces.

In de smaak is duidelijk de wilde gist te herkennen. Geen typische overdreven boerderij of paardendekensmaken die vaak bij wilde gist worden gemeld, maar wel iets wilds op de achtergrond. Het lijkt nog het meest op kurk of leer. Maar net als in de geur is dit verscholen achter een fruitige en mild hoppige muur van smaak. De bitterheid is voor dit bier aan de hoge kant; een goed na-ijlende bitter. Samen met de redelijk verre uitvergisting van het bier, geeft dit een droge afdronk. De smaak zal door de Brett in de loop van de tijd duidelijker wild worden. 

Op dit moment is het bier minder dan 2 maanden op de fles en dus nog vrij jong. Desondanks is het een prettige doordrinker met een goede bitterheid. Brouwen met Brett gaan we vaker doen.

vrijdag 25 april 2014

ChiliDawg - 100% Brett Trois

In het kader van het vierluik van de Hot Loving serie is een tijdje terug de ChiliDawg als tweede in rij gebrouwen. De insteek van dit recept is een peperig bier met een wilde (fruitige) gist, en fruitige hop. 
De wilde gist is geïsoleerd uit een Drie Fonteinen bier en geeft heel veel fruitigheid en bijzonder smaken. De gist heet WLP644 Brett Trois en komt van Whitelabs. Hiermee is het mogelijk om een 100% Brett vergisting uit te voeren. Dit bier is gebrouwen in voorbereiding op de Wikkie Wikkie Wild Wild West en chronologisch zou dit bericht eerder moeten zijn.

De moutstort is gekozen met voornamelijk licht gekleurde moutsoorten die de body en moutigheid kunnen ondersteunen. De fruitige smaken van de gist zoals ananas en mango gaan hopelijk goed samen met de lichte pittigheid van de rode jalapeno. Het bier heeft een milde bitterheid zodat deze niet in de weg gaat zitten van de pittigheid van de pepers.

Aantal liters------- : 10 liter
Gewenst begin SG---- : 1049


Brouwzaalrendement-- : 65 %
Totaal brouwwater--- : 16 liter
Spoelwater---------- : 8 liter
Maischwater--------- : 8 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 8.8 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 22 EBU (Tinseth)


74%  1842 g Pilsmout 3 EBC                    3    EBC   
10%    248 g Havervlokken                      4    EBC   
8%      199 g Tarwemout                         3    EBC    
5%      124 g Carapils (D)                        2.5  EBC   
3%       74 g Münchnermout type 2         22   EBC   

Fuggle (GB) 12 g  6.4 %az  60 min                   
Amarillo       6 g  10 %az  10 min                
Amarillo       6 g  10 %az  drooghop 

1) halve rode Jalapeno in de hoofdvergisting
2) halve rode Jalapeno in alcohol bij bottelen.


Gistsoort: WLP644 Brettanomyces Trois    
Gist toegevoegd als starter


Maischschema

35m/62°C Maischdikte is: 3.21 L/kg
30m/73°C Maischdikte is: 3.21 L/kg
5m/75°C Maischdikte is: 3.21 L/kg

vrijdag 6 september 2013

Proefnotitie: Ancho Mango Brett

Dit bier is een experiment met Brettanomyces, mango en Ancho Chile pepers. Een combinatie die vaker in bieren gebruikt is.  Het recept is in dit artikel weergegeven.

Het bier schenkt in met een mooie koperkleur en heeft een dikke, stevige schuimkraag. Het schuim zakt in tot een klein laagje. Het bier is helder.

De geur is heeft de typische Brett-achtige geur, die doet denken aan leer, tabak en een
klein beetje paardedeken. Daaroverheen is een mooie exotisch fruitige geur te ruiken, die afkomstig is van de mango. De hop geeft licht citrus en een harsigheid. Het is lastig om de mango niet te verwarren met de typische Amerikaans hoppige geur die bijvoorbeeld Simcoe of Citra geeft. Deze hoppen zijn niet gebruikt.


De smaak is gebalanceerd tussen de Brett en de mout. De Brett geeft het bier een interessante smaak die zich maar lastig laat omschrijven als je het nog nooit geproefd hebt. Het is de smaak van wat rijpere Orval. Samen met de vollere moutigheid van het bier zijn er associaties met leer, krenten, bloemen en de wat minder tot de verbeelding sprekende omschrijvingen als paardedeken en natte dweil. Misschien nog wat hout. De oude hop geeft het bier zo goed als geen bitterheid, en hoewel het geen gemis is, kan dit bier wel wat meer bitterheid gebruiken. 
Het recept meldt de toevoeging van gedroogde Ancho Grande, een rokerige, pittige peper. Doordat deze peper alleen aan het einde van het koken is toegevoegd, is de smaak en hitte niet aanwezig. Wellicht dat er een klein beetje rokerigheid is doorgedrongen, maar te subtiel. Het mondgevoel is goed, niet te dun, iets wat bij een verre uitvergisting met Brett kan verwachten. 

Ondanks de afwezigheid van de pittigheid is het bier goed gelukt. De mangosmaak is goed aanwezig en combineert mooi met de Brett. Pepers tijdens het koken toevoegen geeft blijkbaar weinig tot geen pittigheid en maar heel bescheiden smaak af.

zondag 7 juli 2013

Ron Pattinson - Brettanomyces in Engelse bieren

In het kader van de Brettanomyces dagen in Amsterdam op 5 en 6 juli heeft Ron Pattison een lezing gegeven bij brouwerij de Prael over de rol van Brettanomyces in Engelse bieren. Fermentatie met Brettanomyces in Engelse bieren is niet direct een combinatie die ik vaak op de planken bij de slijter zie staan. De enkele Old Ales die ik geproefd heb, hadden in een enkel geval een lichte (melk)zurigheid.

Ron Pattison is een bierhistoricus die op zijn blog barclayperkins.blogspot.nl allerlei informatie deelt over de geschiedenis van brouwen, ontwikkeling van ingrediënten en invloeden van oorlog en economische omstandigheden op het product bier. 

De presentatie draaide voornamelijk om de ontwikkeling van Stouts, Porters, Old Ales and Pale Ales in relatie met Brettanomyces. In grote lijnen waren dit de enige gebrouwen bierstijlen, weliswaar met variaties. 

De bieren hadden in de 19e eeuw hoogstwaarschijnlijk allemaal een Brettanomycessmaak. Doordat er geen kennis van microbiologie aanwezig was en bij het brouwen steeds verder werd gegaan met de overgebleven (gist) slurry, was er sprake van een "Engelse" smaak aan het bier. In 1903 heeft Claussen onderzoek gedaan naar deze smaak, waarbij deze afkomstig bleek van de Brettanomyces. Vanaf toen heeft de gist het achtervoegsel Claussenii. 


Door het gebruik van veel hop in de Porters en (Imperial) Stouts, was de zuurgraad van deze bieren toendertijd relatief laag. De hop remt de vorming van zuur door melkzuurbacterien zoals Lactobacillus en Pediococcus. De Brettanomyes produceert onder bepaalde (aerobe) omstandigheden ook zuur. Aan de hand van een gepresenteerde tabel met de zuurgraden van een aantal bieren uit de 19e eeuw toonde Ron aan dat de bieren zeker niet 'mouthpuckering sour' waren. In vergelijking met een aantal Gueuzes was de zuurgraad slechts een kwart hiervan. 

Na de determinatie van de Brettanomyces en de verdere inzichten in microbiologie, zijn er een aantal brouwerijen gaan werken met pure biergiststammen (Saccharomyces), de Brett werd een ongewenst organisme in deze brouwerijen. Een aantal brouwerijen bleven echter vasthouden aan de Brett, hoofdzakelijk vanwege traditie en de typische Engelse smaak. 
Tijdens de lezing werden er een aantal bieren geschonken. Er waren twee Imperial Stouts, van Courage en Barclay Perkins. De Courage had een zachte smaak met een complexe Brettsmaak en stevige gebrandheid. De Barclay Perkins had een melkzurige smaak, met smaken van rode wijn en ook wel Brett. Deze bieren zijn volgens Ron goede voorbeelden van Imperial Stouts. Hij vindt dat Imperial stouts zonder Brettanomyces en lange lagering eigenlijk geen echte Imperial Stouts zijn. Deze bieren zijn ook moeilijk te vergelijken met de huidige Imperial Stouts.

Verder was er een Pale Ale van de Ramsgate brewery, dit was een mooi fris bier, maar de Brett haalde ik er niet echt uit. Het andere bier kwam van Dairy Farm brewery en was fris en hoppig, maar ik herkende er niet de typische Brett in. 

Ik vroeg Ron Pattison wat de beste methode is om een typisch Engelse smaak in bijvoorbeeld een Old Ale of Imperial Stout te krijgen. Hij noemde de volgende punten:
- Gebruik de Brettanomyces Claussenii. De andere Brettstammen uit bijvoorbeeld Lambieks hebben te veel fruitigheid en missen de "Engelse" smaak.
- Voeg de Brett aan de nagisting/lagering toe. Het heeft geen zin om de Brett meteen in de hoofdvergisting toe te voegen, vanwege de langzame groei en noodzaak tot maandenlange lagering.
- Gebruik voor een Imperial Stout een combinatie van Pale, Amber, Brown en black malt, Engelse moutsoorten dus.
- Lang lageren na het toevoegen van de Brett, minstens 6 maanden tot 3 jaar.

 Het gebruik van Brettanomyces heeft een lange traditie en deze lijkt weer terug te komen. Een traditionele Imperial Stout zal binnenkort gebrouwen worden.


zondag 9 juni 2013

Ancho Mango Brett - 'Buiten de Lijntjes' Ale

Een van de leukste dingen van het brouwen is het bedenken van recepten. De verleiding om in elk bier een of meerdere experimentele ingrediënten toe te voegen is altijd erg groot. De laatste keer dat er een simpel recept met alleen mout, hop en gist is gemaakt is daarom al een tijd geleden. Als het ene experimentele bier in de fles zit, zijn er onderaan de lijst alweer een paar nieuwe ideeën bijgekomen. Een beetje tegen beter weten in staat er dan ook nog een tripel en een goede Rochefort kloon op de brouwagenda. Dat gaat komen. Ooit!


Met dit kleine brouwsel heb ik een aantal ideeën samengebracht. Waar anders dan in  Amerika, worden er bieren met mango en pepers gebrouwen door een aantal brouwers, dus dat heb ik niet zelf verzonnen. Dit is een combinatie die ook in de keuken blijkt te werken. Er is gekozen voor de gedroogde en gerookte Ancho Chile pepers.

Voor de gist heb ik een slurry staan die uit een Brett bier van brouwerij Klein Duimpje is opgekweekt. Deze cultuur zal het bier ver uit doen vergisten en ook een zeer smaakvolle bier opleveren. Om de brettanomyces voldoende voeding te geven, is er 15% caramout toegevoegd. Dit geeft wat moeilijkere (langere) suikers, die de 'gewone' biergist niet kan omzetten. De hoge maischtemperatuur zal hierbij ook helpen. Daarnaast krijgt het bier maar een begindichtheid van 1040, wat met een vergistingsgraad van meer dan 85% wel een einddichtheid van 1006 zou kunnen geven, wat weer neerkomt op een alcohol% van 4,5%.

Alles bij elkaar dus een recept dat aardig buiten de lijntjes is. Het recept is hieronder weergegeven.
       
Aantal liters: 7 liter
Gewenst begin SG: 1040
Brouwzaalrendement: 75 %
Totaal brouwwater: 10.22 liter
Spoelwater: 6.22 liter
Maischwater: 4 liter
Kooktijd: 60 minuten
Berekende kleur: 13.9 EBC (Morey)
Berekende bitterheid: 15 EBU (Tinseth)

77%       947 g Pilsmout 3 EBC                    3    EBC   

15%       184 g Cara-amber                        60   EBC   
8%           98 g Havervlokken                      4    EBC  
                    
15 g  2 %az  60 min B Cascade   
10 g  7 %az  5 min B Citra                      
De Cascade hop is een half jaar verouderd en zal dus nog maar weinig alfazuren bevatten. Door het verouderen levert deze hoptoevoeging weinig bitterheid op. Door de lage bitterheid zal de balans van het bier verschuiven. De Citra hop geeft normaal gesproken smaken die op mango lijken. Door de late toevoeging is het bier hoppig in de geur en smaak.

Aan het einde van het koken is er het vruchtvlees van een mango en 4 gram Ancho Chile peper bij gegaan.

Gist: Opgekweekte Brett Spiked (Klein Duimpje)


90m/68°C Maischdikte is: 3.25 L/kg
20m/73°C Maischdikte is: 3.25 L/kg


De bedoeling is om dit bier minimaal 2 maanden op de gist/Brett te laten staan, zodat het bier na het bottelen niet meer doorgist. Verder kan de Brett profiteren van licht zuurstofdoorlatend vergistingsvat.

maandag 18 februari 2013

Cro-Magnon - Oerbier kloon

Oerbier is een uniek bier dat door het brouwproces en het vergistingsproces een
een heel unieke, complexe smaak heeft. De smaak laat zich het best omschrijven als moutig zoet, met een zacht zuurtje en smaken die neigen naar kersen en wijn. Typisch een bier dat lang bewaard kan worden en verandert naarmate het bier ouder wordt. Op Beeradvocate komt het bier niet voor in de Top-50 van beste Belgische bieren, wat verwonderlijk is gezien de complexe smaken. De bedoeling is om een bier te brouwen dat in de buurt komt van het origineel. Hiervoor zijn er een aantal bronnen geraadpleegd. 


De geschiedenis van het bier

De Dolle Brouwers gebruikten tot 1999 de (gist)slurry van Rodenbach. Helaas besloot Rodenbach dit te stoppen vanwege logistieke en praktische redenen. In een artikel uit 2005 beschrijft Dolle Brouwer Kris Herteleer wat de veranderingen zijn geweest. De originele slurry van Rodenbach bevatte verschillende gram-positieve en gram-negatieve bacteriestammen, waarschijnlijk ook Brettanomyces. 

De Dolle Brouwers zijn na het stopzetten begonnen met het hergebruiken van de oude cultuur. Vanwege de verschillende (opkweek)eigenschappen van de micro-organismen in deze cultuur veranderde het bier echter. Enkele stammen namen de overhand. Dit had tot gevolg dat het alcoholpercentage opliep van 7,5 naar 10,5%. Dit had ook gevolgen voor de nagisting op fles. Verder veranderde de zuurbalans van het bier, de melkzuurbacteriën waren niet meer aanwezig. De vergisting leek ook niet te stoppen wat tot gevolg had dat er flink wat flessen explodeerden. Het bier werd uitgeschonken in oude wijnvaten. Dit werden de Reserva bieren (Oerbier en Stille Nacht).

Er is daarna een fermentor geïnstalleerd om de Rodenbach hoofdgist op te kweken voor gebruik tijdens de hoofdvergisting. Het bier wordt daarna ge-ent met Lactobacillus, Pediococcus en Brettanomyces. Hierdoor fermenteert het bier langzaam na en krijgt het bier zijn unieke zachtzure en complexe smaak. 


Receptonderzoek

Bij het samenstellen van het recept heb ik een aantal bronnen geraadpleegd.  Er is op het internet het een en ander te vinden, net als in boeken en niet te vergeten mijn eigen smaaknotities.

In het boekje Brewing Classic European Beer Styles van Wheeler en Protz is een recept gegeven voor het Oerbier. Bij de recepten in dit boekje heb ik altijd wat bedenkingen, maar het dient wel als een mooie leidraad voor een recept. 
Het recept in dit boekje bestaat hoofdzakelijk uit munichmout (76%), aangevuld met ambermout (10%), chocolademout (1,9%) en kristalsuiker (11,9%). De begindichtheid is 1065, wat niet zou kloppen met de 9% alcohol die het bier heeft. Goldings en Saaz hop worden bij dit recept 90 minuten gekookt.

De site van de Dolle Brouwers geeft gelukkig wat andere informatie. De dichtheid is 1078, bij een eindichtheid van 1010 zorgt dit voor 9% alcohol. Er wordt alleen Poperingse Goldings hop gebruikt en er wordt meerdere uren gekookt.  Verder wordt er gemeld dat er melkzuurbacteriën worden gebruikt. Op andere sites wordt er gemeld dat er 6 verschillende mouten worden gebruikt, maar dit kan ook uit de lucht gegrepen zijn.  Het etiket meldt dat er mout, gist, kandij en hop worden gebruikt.

Bij het proeven van dit bier ben ik verrast over de complexiteit en de wijnachtige smaken in dit bier. Het bier schenkt in met een robijnrode, bruine kleur. De schuimlaag zakt snel in en er is redelijk wat koolzuur aanwezig. De geur geeft een mooie volle moutigheid met typisch zacht (melk)zure tonen en robuust rood fruit met een wat houtige (eiken) geur. 
De smaak is zacht zurig met een duidelijke Brettanomyces complexiteit wat ik als een boerengeur omschrijf. Daarnaast heeft het bier zeker veel weg van een goede rode wijn met tonen van rood fruit (druiven, aardbei, abrikoos) en veel donkere smaken van Maillard producten die me doen denken aan donkere broodkorst. 
De mooiste bieren hebben de simpelste moutstorten, dus als ik bovenstaande gegevens combineer, kom ik op het volgende uit. 

Het recept


Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1070 (berekend 1078)
Brouwzaalrendement-- : 72 %
Totaal brouwwater--- : 36.5 liter
Spoelwater---------- : 6.5 liter
Maischwater--------- : 30 liter
Kooktijd------------ : 200 minuten
Berekende kleur----- : 50 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 25 EBU (Tinseth)

Moutstort-------------------------------------------------

61%        4330 g Münchnermout type 1             12   EBC
12.2%      866 g Ambermout 50 EBC                  49   EBC   
7.3%        519 g Caramunich                             120  EBC 
2.4%        173 g Chocolademout                       900  EBC   
14.6%     1039 g Kristalsuiker                              0    EBC    
2.5%        186 g Melanoidinmout                         60   EBC    

 Hop  65 g East Kent Golding  4.8 %az  140 min         

Gistsoort: Roeselare Ale blend 3763         
Naar verluid de Rodenbach cultuur. Volgens de Wyeast site bevat deze: 'Belgian style ale strain, a sherry strain, two Brettanomyces strains, a Lactobacillus culture, and a Pediococcus culture.'




De smackpack bolde erg langzaam op. De dag voor het brouwen is er een giststarter gemaakt, maar deze maakte niet erg actieve indruk. Na een aantal uur beluchten, kwam er meer schuim en koolzuur vrij. De volgende dag lag er een mooi pak schuim op het bier. Zelfs nu al komt er een geur vrij die me wel aan Rodenbach doet denken. 


Maischschema

25m/64°C Maischdikte is: 3.46 L/kg
30m/73°C Maischdikte is: 3.46 L/kg
1m/78°C Maischdikte is: 3.46 L/kg

Dit bier is op 1 april gebrouwen. Vanwege het lange koken, is er meer gespoeld. Na 140 minuten toch besloten om te stoppen met koken, daarom is er een groter volume bier vrijgekomen. Deze had zonder de suiker een dichtheid van 1050. Met de suiker komt dit op een dichtheid van 1070 uit. De suiker wordt na de piek van de hoofdvergisting toegevoegd.


Een deel van de batch is ge-ent met de Roeselare blend. Na 3 weken is er het bezinksel van een Alvinne bier bij gedaan. Hierin zijn duidelijk de melkzuurbacterien aanwezig in de smaak en geur. Dit bier is gebotteld met 4,5g suiker per liter op 25 mei. De geur was had een duidelijke melkzurigheid en was erg aangenaam.
 

dinsdag 29 januari 2013

Met den trein naer Roelofarendsveen Bier van spontane gisting

De laatste tijd is er druk geëxperimenteerd met allerlei methoden om gisten te kweken en te bewaren in Brouwerij De Watertoren. Dit is een erg interessant deel van de brouwhobby. Een bier met andere organismen dan gist, zoals het geval bij spontane vergisting, heb ik nog nooit gebrouwen. Spontane vergisting is een oude methode om micro-organismen uit de lucht in het bier te krijgen om zodoende alcohol en veel smaak, waaronder zuur, in het bier te krijgen. Na de aankoop van een houten vat, is de inspiratie voor een spontaan vergist bier gekomen. Door de relatieve zuurstofdoorlaatbaarheid van het vat, is het ideaal voor allerlei organismen, zoals melkzuur- en azijnzuurbacteriën. 

  Lambiek

Een lambiek is een bier van spontane gisting. De gewenste micro-organismen (gisten, melkzuurbacterien, azijnzuurbacterien, schimmels, etc.) om het wort te fermenteren zijn afkomstig uit de lucht. Om deze beestjes te vangen wordt er bij de commerciële brouwers het wort in een ondiepe bak (een zogenaamd koelschip) afgekoeld aan de buitenlucht. Dit wordt over het algemeen gedaan op een koude nacht, zodat de juiste beestjes aanwezig zijn. Lambiekbrouwers in België vertellen een prachtig verhaal dat er in de Zennevallei alleen de juiste micro-organismen voorkomen, maar bij ons zweeft er ook van alles in de lucht. Er zijn al een aantal brouwers (waaronder Oscar Moerman) in Nederland (Twente) die goede Lambieken hebben gemaakt.

 Het brouwproces

De gebruikte ingrediënten zijn traditioneel pilsmout en ruwe tarwe. De verhouding ligt ergens rond de 70%/30%. Dit zijn waarden die op meerdere plekken in de literatuur staan vermeld. In de praktijk kunnen de verhoudingen verschillen en andere ingrediënten toegevoegd worden. De brouwmethode die gehanteerd wordt door de lambiekbrouwers is een speciale methode, waarbij er in meerdere stappen zetmeelhoudende wort wordt afgetapt en apart wordt verhit. Dit wordt dan in een volgende stap terug toegevoegd aan de maischketel om zodoende de temperatuur van de maisch te verhogen. Er wordt met ruime hoeveelheden gespoeld, waardoor er daarna lang gekookt moet worden. Deze methode wordt de slijmmethode genoemd. 
Er wordt gebruik gemaakt van oude (bruine) hop, vanwege het aseptische aspect van de hop. Deze hop levert geen bitterheid meer op. Dit alles zou volgens de experts een meer complex bier opleveren. 



In dit geval zal er een versimpelde methode worden gehanteerd, waarbij er slechts een maal een deel van de zetmeelhoudende wort, wordt gekookt. Dit zal aan het begin van het maichproces zijn. De carapils en de carared worden gebruikt om wat meer dextrines in het wort te brengen. De lange ketens kunnen niet door gisten worden omgezet, maar wel door andere organismen.

Lambiek receptuur

Totaal brouwwater--- : 71.76 liter
Spoelwater---------- : 21.76 liter
Maischwater--------- : 50 liter
Kooktijd------------ : 240 minuten
Berekende kleur----- : 10.1 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 18 EBU (Tinseth)

Moutstort

55%   7314 g Pilsmout                             3    EBC   
37%   4920 g Tarwevlokken                      4    EBC   
5%      664 g Carapils (D)                         2.5  EBC   
3%      398 g Carared (D)                         40   EBC  

Hier is een 'normaal' maischschema genoemd, op de brouwdag zal er beslist worden of er de slijmmethode wordt gehanteerd. 

Maischschema
 5m/53°C Maischdikte is: 3.75 L/kg
25m/62°C Maischdikte is: 3.75 L/kg
20m/73°C Maischdikte is: 3.75 L/kg



Een lambiek is niet bitter. Normaal gesproken wordt er oude hop gebruikt, die weinig tot geen alfazuur meer heeft en dus geen bitterheid levert. Dat heb ik helaas niet, dus ik heb de onderstaande zelfgeteelde hoppen in een bak 2 weken op de radiator gezet. Volgens de berekening is de bitterheid 18 IBU, dus zelfs als er in de 2 weken geen alfazuur is verdwenen, zal het bier niet bitter zijn. 

74 g Hallertauer Mittelfrüh   2 %az  240 min B        
60 g
Cascade                        4 %az  240 min B        
             


Het wort zal  op een koude nacht (ongeveer 7°C) buiten geplaatst onder een tuintafel om inkomende neerslag te voorkomen. Het wort wordt van het vuur gehaald en in een 50 liter pan buiten gezet. De volgende ochtend wordt het wort overgebracht in het kastanjehouten vat.



De resultaten en foto's van het brouwen zullen binnenkort in dit artikel verschijnen.

De naam van het bier verwijst naar het treinstation dat in 1912 in Roelofarendsveen is geweest.

zondag 28 oktober 2012

Brouwen met Brett

Tegenwoordig is Brett, oftewel Brettanomyces populair. Het meest bekend is deze wilde gist wel van het gebruik in Orval. De Brett geeft smaken die vaak omschreven als paardedeken, muffig, kelderachtig en licht zurig. Deze gist kan op meerdere manieren gedresseerd worden, waardoor het resultaat beïnvloed kan worden. 


Voorbeelden

Orval is zoals gezegd het meest populaire Brett bier van tegenwoordig. Het Brett karakter wordt naarmate het bier langer bewaard wordt wat meer uitgesproken, maar het bier wordt niet heel wild van smaak.  
In vroeger tijden was er door gebrekkige hygiëne vaker lichte tot zware infecties in het bier aanwezig en daarbij zal Brettanomyces ongetwijfeld een van zijn geweest. Doordat de gist een vlies over het bier vormt, is het lastig te verwijderen. In Engeland bevatten bijvoorbeeld Old ales soms wat paardendeken met soms wat zuur, wat ook afkomstig kan zijn van melkzuurbacteriën. 



Voorwaarden

Bij het brouwen van een bier met Brett zal het uiteindelijke gewenste resultaat moeten bepalen op welke manier er gebrouwen en vergist gaat worden. Over het algemeen kan worden gesteld dat bij een hoger alcoholpercentage het aandeel in de smaak door Brett ook groter wordt.
Bij een grotere kopruimte en meer zuurstof boven het bier zal het bier meer wilde smaken produceren. Door zuurstofinslag en de kopruimte te beperken kunnen de wilde smaken beperkt blijven. Daarbij heeft dit natuurlijk ook met het moment van hevelen naar de lagering te maken. 
Door de vergisting te starten met een gewone biergist (Saccharomyces) en na de piek in de hoofdvergisting de Brett toe te voegen, kan je de smaak ook sturen. 
Op de site van The Mad Fermentationist is op dit moment een experiment aan de gang waarbij een bier met een biergist is vergist en bij het bottelen een paar druppels Brett in de fles zijn toegevoegd. Het schijnt dat de Brett er bij Orval ook pas bij het bottelen in gaat. 

Wanneer Brett aan het bier wordt toegevoegd zal er rekening gehouden moeten worden met de langzame stofwisseling van deze wilde gist.De smaak zal dus enige tijd op zich laten wachten.



Plannen

 Bij brouwerij de Watertoren zal er een bier met Brett gebrouwen worden. Met het eindresultaat in gedachten is er gekozen voor:
- niet te veel alcohol (~5-6%);
- hoge temperatuur maischen;
- een redelijk aandeel caramouten (~10%);
- een simpele moutstort;
- een lage bitterheid;
- met een nobele drooghop.

Doordat er een redelijk aandeel caramouten wordt gebruikt en er op een temperatuur van 67°C zal worden gemaisch, zal er een bier ontstaan met meer dextrines. Deze worden minder goed door een biergist opgenomen, maar Brett kan dit nog als voeding gebruiken.
De Brett zal bij het bottelen worden toegevoegd om zodoende een niet te extreem Brett karakter te ontwikkelen, door de beperkte aanwezigheid van zuurstof in de flessenhals.
De wilde gist zal uit een Orval worden gekweekt. De noodzaak om deze wilde gist te vitaliseren is aanwezig, zodat direct na het sluiten van de flessen de Brett zijn gang kan gaan. Het aantal vitale cellen zal echter niet even hoog hoeven zijn als bij een giststarter. 
Net als bij een Orval wordt er een nobele hop gebruikt om te drooghoppen. In dit geval geen East Kent Goldings, maar  Fuggles vanwege de fruitigheid van deze hop.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...