OBBK 2013 - De Uitslag

De finale van het OBBK2013 is geweest en de keuringsformulieren zijn binnen. Dit jaar had Brouwerij De Watertoren alle pijlen gericht op de B-klasse, een klasse met donkere bieren onder de 6% alcohol. Altijd leuk om wat commentaar te krijgen op zelfgebrouwen bieren, maar soms een verrassing, of deels een schok in dit geval.

Laat ik beginnen met de minst goede. De American Amber Red is een vrij lastige bierstijl gebleken. Dit is een proefbrouwsel geweest en om te voorkomen dat er overmatig estervorming en dus fruitigheid, heb ik een half zakje korrelgist toegevoegd. Na 2,5 week vergisten is het bier gebotteld en dat is dus blijkbaar niet lang genoeg geweest. De keurmeester proefde door de gushing en troebel niet genoeg meer. Gelukkig nog wel dat het een bitter en hoppig bier is. Maar met 53 punten toch wel een dieptepunt.

Het volgende 'minder geslaagde' bier is de Munich Dunkel (Gunther). De keurmeester proefde hier een droppigheid en moutgebrandheid die niet thuis hoort in de stijl. Deels ben ik het daar mee eens, de Carafa geeft een lichte droppigheid. Ook hier weer komt het bier lustig uit de fles en dat heeft zeker niet meegeholpen om de punten hoger dan 59 te krijgen. Jammer.

Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes, De Black Swan Mild Ale is een bierstijl die afgelopen jaren vaker hoog eindigden en ook zeker een interessante met weinig alcohol en veel smaak. Bij het zoeken naar informatie ben ik er achter gekomen dat er nogal wat variatie binnen de bierstijl aanwezig is. De keurmeester vond het bier wat te licht van kleur. Verder was er teveel koolzuur aanwezig voor de stijl en daardoor is het schuim te grof. Zo'n Engels biertype is nog niet zo makkelijk. Dit bier heeft 76 punten gekregen.

Het beste als laatste, de Felix Oatmeal Stout. Netjes uitgegist en dus geen erupties of troebelheid. Het is een goed doordrinkbare oatmeal stout, volgens de keurmeester. En dat was nou net wat ik niet perse wilde. De havermout zou het bier wat voller moeten maken. Het formulier meldt dan ook dat er iets van het vette/olieachtige van de haver wordt gemist. Een vierde plek in de B-klasse. 

Met deze aanpak zijn er wel een aantal bierstijlen gebrouwen die nog niet eerder bij De Watertoren zijn langsgekomen. Het is altijd leuk om wat nieuws te leren en te ontdekken. Aan de andere kant is een actieplan om op het podium te komen gedoemd om te mislukken, bier brouwen moet je doen omdat het leuk is en je moet brouwen wat je lekker vindt. Volgende keer gewoon weer in de V-klasse.

Black Swan - Dark Mild Ale

Voor het OBBK wordt er een Mild Ale gebrouwen. Een bierstijl die interessant is door weinig alcohol en veel smaak. Een bier met weinig alcohol is vrij lastig te brouwen: het bier loopt het risico te leeg te worden. 

De term Mild betekende vroeger dat het bier jong was en dus niet gelagerd. Een Mild had

dus niet de typische zurigheid en wilde gistsmaken die een 'vatted' bier wel had. Na de uitvinding van microbiologie betekent de term alleen nog mild gehopt.  
Een Mild ale is een bier met een laag alcoholpercentage, veel moutigheid en een licht gebrande smaak. De verschillende commerciële voorbeelden van de stijl varieren van iets donkere bitters tot bijna zwarte, gebrande bieren. In de begindagen van de stijl was dit een bier voor de werkman.  

Door het gebruik van een hoge dosering lichte caramout zal het bier meer body krijgen. In combinatie met op hoge temperatuur maischen zal het bier een goed mondgevoel krijgen. De Pale mout is Maris Otter mout, deze mout is Brits en zal meer body geven dan continentale mout. De hop wordt alleen aan het begin toegevoegd, want het bier heeft geen hoppigheid. 

Aantal liters------- : 8 liter
Gewenst begin SG---- : 1038
Brouwzaalrendement-- : 75 %
Totaal brouwwater--- : 11.68 liter
Spoelwater---------- : 4.68 liter
Maischwater--------- : 5 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 34.1 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 20 EBU (Tinseth)

81%      1190 g Pale alemout  (MO)              5.5  EBC   
12%        176 g Carapils                              2.5  EBC   
5%            73 g Brownmalt                           200 EBC   
2%           29 g Zwartemout                       1400 EBC  


9 g  7%az  60 min B Fuggle (GB)     
       
Gist : Windsor                             

75m/69°C Maischdikte is: 3.39 L/kg
1m/78°C Maischdikte is: 3.39 L/kg

Open Bergs Bierbrouw Kampioenschap 2013

De aankondiging van het Open Bergs Bierbrouw Kampioenschap is vorige week langsgekomen. Altijd een leuk evenement met wat minder deelnemers dan het ONK, maar altijd erg gezellig. Na het luid gejoel vanaf de zijlijn (Je weet dat ik jou bedoel, Davadox) en de meelijdende reacties (Kloekus en zelfs mijn moeder) over een 5e plaats in het laatste ONK, heb ik besloten om een 'aanvalsplan' te maken voor de komende wedstrijd. De weddenschappen staan, de messen kunnen worden geslepen...

Natuurlijk is het niet slim om in tijden van oorlog, tactieken te delen, zeker niet als er weddenschappen op jouw ondergang worden geplaatst (jij weer, Davadox!), maar ik moet vertrouwen op mijn brouwerskwaliteiten. Met alleen een goed recept, heb je niet perse een goed bier, en dat is al vaak bewezen. Dat kan hier dus gewoon gemeld worden.

Dus wat is een slim plan? Een kleine analyse van de hoeveelheid inzendingen van het OBBK leert dat er in klasse B meestal de minst aantal bieren worden ingestuurd. Het doel is om eens op het podium te staan, en dit is ook een maar één benadering, maar wel eentje die wellicht gaat werken. Hieronder het aantal inzendingen per klasse.
 

Deze aanpak leidt zeker tot nieuwe ervaringen met andere bierstijlen. Ooit, in een grijs verleden, ben ik vol goede moed begonnen om alle stijlen uit de Biertypengids te gaan brouwen. Dit plan sneuvelde jammerlijk bij de vierde bierstijl en ik ben dus nooit bij de klasse-B bieren aangekomen. In de B-klasse zijn er wel een paar uiteenlopende bierstijlen die mijn interesse hebben, voornamelijk vanwege de brouwmethoden. Met de beperkte tijd tussen nu en september kies ik voor een aantal proefbrouwsels:

1.  Munich Dunkel 
Een munich dunkel is een Duitse ondergister die het vooral moet hebben van de moutigheid. In tegenstelling tot de meeste bieren van brouwerij De Watertoren heeft dit een simpele stort, maar de ogenschijnlijke recht-door-zee smaken zijn nog bijzonder lastig om strak te brouwen.

2.  Mild Ale
Vorig jaar heeft een Mild Ale gewonnen in de B-klasse. Het lage alcoholgehalte en het typisch Britse fruitige gistkarakter in combinatie met de 'donkere' smaken van het bier maken dit een lastig te brouwen bier. 

3.  American Amber Red 
De laatste paar jaren stond er steeds een American Amber-red in de top 3 van de B-klasse. Een beetje kort door de bocht is de stijl een iets minder bittere en donkerdere, moutige IPA. Ik heb een vriezer vol met Amerikaanse hop, dus dat moet zeker een mooi bier worden.

Naast deze bieren zijn er nog een paar bieren uit voorraad die zullen worden ingezonden. Het zal dit jaar dan toch zeker lukken. Ik houd mijn vingers gekruist!

Proefnotitie: Donkere Saison met vijgen

Dit bier is ingezonden in de vrije klasse van het Open Bergsch Bierbrouwkampioenschap en heeft daarbij 82 punten gescoord. Een mooie score! Het bier is redelijk kort voor het kampioenschap gebrouwen en daardoor ook nog maar weinig geproefd. Nu 1 week na het kampioenschap de proefnotitie. 

Uiterlijk

Het bier schenkt helder uit, een diepbruine kleur met een stevige schuimkraag. Het schuim is een klein beetje bruin en zakt in tot een laagje. 

Geur
Het bier heeft een geur van gebakken broodkorst en donker fruit. De vijgen zou ik er niet zo snel uithalen, maar de geur is een combinatie van een stevige moutigheid, een fruitige en wat kurkige gistgeur, aangevuld door de donkere mouten, zonder echt gebrand te zijn. Er zijn niet echt chocolade of koffiegeuren waar te nemen. 

Smaak
De smaak is donker met wat licht moutbittere eigenschappen. De vijgen zijn misschien aanwezig, maar het is niet de geur of de smaak van de verse/gedroogde vijgen.  De donkere mouten zijn niet chocolade of koffieachtig, laat staan gebrand. De broodkorst en donker fruitsmaak is aanwezig en combineert mooi met het gistkarakter. De gist geeft een kruidige en wat muffige smaak, waardoor het bier een vrij complexe smaak krijgt. De gist heeft wel een hoge vergistingsgraad, waardoor het bier een hoge doordrinkbaarheid heeft. 

Een goed gelukt bier dat met de tijd misschien nog een klein beetje beter kan worden doordat de licht scherpe randjes van de moutbitterheid wat ronder worden.

Open Bergsch Bierbrouw Kampioenschap (OBBK)

Het brouwen van bier is een leuke hobby en veel mensen drinken graag een eigengebrouwen bier van brouwerij "de Watertoren". Het idee dat dit bier zelf is gebrouwen is, zorgt er volgens mij voor dat er vrijwel nooit iets wordt aangemerkt op het bier. Jammer, want van een beetje opbouwende kritiek kan je tenslotte alleen maar  leren.

Voor een analyse van hobbybieren kun je meedoen met een Open Nederlands Kampioenschap. Hier worden de bieren door getrainde keurmeesters geproefd. Bij elk onderdeel van het bier worden er punten gegeven of het bier voldoet aan de stijl eisen. Deze onderdelen bevatten, uiterlijk,  geur, smaak en mondgevoel. De bieren worden onderverdeeld in 4 (+1 extra) categorieën, waarbij de kleur en het alcoholpercentage op voorhand bepaald in welke categorie het bier wordt ingedeeld. De vijfde categorie is de vrije klasse, dat zijn de bieren die niet in een bepaalde bierstijl passen en dus een wat creatievere inslag zullen hebben. 

Daarnaast worden er aanwijzingen ter verbetering gegeven naar aanleiding van het proeven. Hierbij moet worden gedacht aan aanwijzingen met betrekking op receptuur, vergistingstemperatuur, stijl, en dergelijke. Hiermee kan men het brouwniveau en kennis naar een hoger plan brengen.

Zoals de titel al zegt is het een kampioenschap en komt er per categorie een winaar naar voren. Als je een aantal bieren inlevert, maak je ook nog kans om algemeen winnaar te worden. Het is dus belangrijk om het beste bier in te leveren als je wilt winnen. 

In dit artikel wil ik de weg naar het OBBK laten zien. Dit staat voor Open Bergsch Bierbrouw Kampioenschap (link) en wordt gehouden in Bergen op Zoom op 15 september 2012. Hiervoor zal ik 2 bieren inleveren, die nog jong zijn, maar wel lekker zijn. Beide bieren zijn niet onder te verdelen in een klasse en dus in de vrije klasse vallen, t.w. de Donkere Saison met vijgen en de Black IPA. De foto hiernaast laat de standaard flesjes zien met de etiketten. Elk flesje moet er hetzelfde uitzien om herkenning door de keurmeester te voorkomen.

De bieren worden ingezameld bij een aantal personen in het land. Nadat de bieren zijn verzameld, worden ze naar de plek gebracht waar ze gekeurd worden. Dit zal gebeuren nadat de bieren op temperatuur zijn gekomen en eventueel opgewervelde gist is bezonken. Nu kan je er als brouwer niets meer aan doen en zul je moeten hopen op een goed resultaat.  

De uitslag is bekend gemaakt op 15 september in Bergen op Zoom. Naast het kampioenschap is er een bierfestival met Nederlandse bieren van bijv.de Muifelbrouwerij, Hop met de Gijt, D'n Hopperd, Bougogne Kruis. Verder ook een aantal Duitse bieren en La Chouffe. Met goed weer en een hoop mensen was het een gezellige middag. De prijsuitreiking was spannend en helaas waren er veel prijswinnaars niet aanwezig. 

Voor de Black IPA heb ik 77 punten gekregen. Het commentaar was:
Bier heeft een heerlijk hop aroma,helaas wordt het niet mooi ondersteund in de smaak. De bitterheid is volgens opgave 71.1, daar twijfel ik aan. Is de bitterheid wel vers genoeg? Black IPA is een nieuwe stijl, ga er vooral mee door. (Edit: de opgegeven bitterheid was 51)


Visueel 15/15
Geur      20/25
Smaak   10/15
Mondgevoel 3/5
Nasmaak 10/15 
Vernieuwend/onderscheidend/creatief 6/10

Voor de Donkere Saison zijn er 82 punten gegeven en heeft me een 4e plaats in de vrije klasse opgeleverd. Het commentaar:
Mooie presentatie/schuim. weinig hop herkenbaar in de geur. Heeft niet het kruidige/citrus van een saison. Interessante 'hybride' van biersoorten. Mooi bier!

Visueel 15/15
Geur 21/25
Smaak 12/15
Mondgevoel 4/5
Nasmaak 12/15
Vernieuwend/onderscheidend/creatief 8/10

Met 82 en 77 punten ben ik tevreden. Met goede commentaren en hoge punten zijn dit prima bieren, maar om te winnen, zul je minimaal 90 punten moeten hebben. Volgend jaar weer!