Proefnotitie: Dark Saison

Het samenwerkingsbier van de Kinhem brouwerij en brouwerij de Watertoren is een Dark Saison. Met de input van beide brouwerijen is er een leuk recept bedacht

Het bier schenkt in met een romige schuimkraag en een donkerbruine kleur. Het schuim trekt langzaam weg.

In de geur is eerst het eiken goed te ruiken, en geeft een wat zurige, volle fruitigheid, wat in combinatie met de moutgeur neigt naar kersen. De geur is niet heel sterk, maar wel prettig. De typische saisonachtige geur komt niet terug, er is slechts een algemene fruitigheid te merken. De moutigheid is laag. 

Bij de eerste slok is de smaak licht voor een donker bier. Er is geen gebrandheid door de late toevoeging van de donkere mouten. Door het donkere uiterlijk verwacht je een vol en zoetig bier, wat dit bier niet is. De smaak leunt meer naar de droge kant met een prettige fruitigheid en een toets van het eiken. Naarmate het bier ouder wordt, verweeft de eikensmaak zich beter in het bier.
 De saisongist heeft ook in de smaak niet veel saisonkarakter gebracht. In eerdere versies van de donkere saison van brouwerij De Watertoren was dit ook het geval, bij korrelgist en vloeibare gist. 

Het bier is prettig bitter, eigenlijk gewoon mild en dit kan een volgende keer bitterder. De balans van het bier is prima, maar alle componenten van het bier hadden sterker gekund. Het bier is prima doordrinkbaar en is ondanks het out-of-the-box idee op papier, toch echt een allemansvriend geworden.

Happy New Beer!

Het jaar 2014 gaat voor brouwerij De Watertoren de boeken in als een geweldig bierbrouwjaar. Allereerst was daar de tweede versie van de Diablo Fuego. De eerste versie van december vorig jaar was wat mij betreft een tandje te pittig. En ik was blijkbaar niet de enige. De reacties op Untappd en Ratebeer waren geweldig, variërend van niet te zuipen tot 5 sterren, fantastisch. Een van de reacties op Ratebeer was hilarisch. Iemand die duidelijk minder gecharmeerd was van het bier zei: "Initially a nice coffee-like roast. However, in the mouth, there’s a monster chilli burn. Depthless. Just burn, no actual flavour. A gimmick. I can’t detect anything beyond the heat, this could be the brewer’s diarrhea, and I wouldn’t know it".  
 
Duidelijk was dat de meesten het bier te heet vonden. De versie die begin volgend jaar in de winkel staat is daarom wat minder heet. De pepers zijn wat teruggenomen en ook zijn er minder hete pepers gebruikt. Het is nog even wachten, maar de nieuwe versie is beter in balans. Nog steeds heet en niet voor iedereen.

Dan is er het bier dat samen met Kinhem brouwerij is gebrouwen. Nog niet geproefd, maar nu al blij dat het een 'experimenteel' bier is geworden, zonder echt extreme smaken op te zoeken. Een donkere saison wordt al wel eens vaker gedaan, maar het is geen aparte bierstijl in wording, zoiets als een black IPA bijvoorbeeld. De lagering met eiken zal de smaak van het bier nog interessanter maken en het bier een volheid en gewicht geven, die prima passen bij dit seizoen. Zeer benieuwd hoe die uitpakt.

In het komende jaar zal er daarnaast de introductie van het huisbier van 't Veen - Eten en Drinken zijn. Samen met de eigenaar is een recept ontwikkeld dat lekker,  doordrinkbaar en bijzonder zal moeten zijn. Hopelijk wordt dit bier door veel mensen gewaardeerd en is de richting waarin het bier is ontwikkeld, de juiste geweest. Het smaakpanel die de conceptbieren heeft geproefd, was behoorlijk eenduidig in de keuze, dus we hebben vertrouwen. 


Terugkijkend op het afgelopen jaar, heb ik zeker wel een paar mooie bieren gedronken. Niet zo veel commercieel spul, maar wel een paar pareltjes. Mijn top 3 is de volgende:
- Kompaan 45 vrijbuiter
- Crime Passionnèl Dochter van de Korenaar
- Texas Ranger Mikkeller


Het thuisbrouwen is op een laag pitje terecht gekomen, slechts 7 bieren hebben het levenslicht gezien. De hoogvliegers waren het Rhea frambozenbier met kwarkbacteriën en de Wikkie Wikkie Wild Wild West met Brettanomyces Trois (die nu geen Brett blijkt te zijn). 2015 brengt hopelijk nog veel bier- en brouwbelevenissen, blijf deze blog lezen en reageren! Happy New Beer!
 

Bier uit onverwachte hoek

Het schrijven op een blog is een vrij geïsoleerde bezigheid. De gedachten over een brouwsel vinden plaats in mijn hoofd en vaak proeven slechts een handjevol mensen het bier. Het is daarom heel leuk dat ik een tijdje geleden op het Vlaams bierbrouwforum een link zag naar een van mijn recepten op deze blog. Later was er ook een bericht op het Hobbybrouwforum. De brouwer HermanH die het recept gevonden had, was erg enthousiast over het idee van de donkere saison. Hij wilde het bier gaan brouwen en zoals een goed brouwer natuurlijk wel met een aantal kleine aanpassingen. Dat iemand een recept dat ooit door mijzelf is bedacht wil nabrouwen is natuurlijk fantastisch en een leuke waardering. Het was daarbovenop een hele leuke verrassing dat de brouwer mij een aantal flesjes wilde sturen. Een kleine week later stond de postbode met een doosje bier op de stoep. Wat zijn hobbybrouwers toch een apart slag mensen!

In de doos zaten 6 flessen waarvan er 2 een donkere saison bevatte. De ene fles was een donkere saison met vijgen, aan de andere was er Citra drooghop toegevoegd en honing gebruikt bij het bottelen. De andere flessen waren een saison met spelt en rogge, twee Hopridders (Duvelachtige) en een Kriek. 

- Als eerste de donkere saison met vijgen. Een opvallend verschil met het donkere saison recept hier op dit blog, is dat er in dit bier Amerikaanse hopsoorten zijn gebruikt. Het bier schenkt uit met een mooie donkere kleur en een flinke schuimkraag. De geur is vol en donker die lijkt op krenten en natuurlijk vijgen. De smaak is vol en heeft een lichte caramoutigheid, maar heeft geen overdreven moutigheid of gebrandheid. De kruiden in het bier zijn subtiel en geven een algemeen kruidig en fruitige geur en smaak. Het koud weken van de donkere mouten heeft veel kleur maar weinig smaak opgeleverd. De bitterheid is aan de straffe kant, de subtiele smaak van de vijgen wordt hierdoor iets weggedrukt.

- Dan de donkere saison met Citra en honing. Het bier is opvallend citrus-hoppig bij het openmaken van de fles. Een stevige dosis Citra is te ruiken en te proeven. Het bier is mooi van smaak. De Belle saisongist geeft het bier een prettige droge smaak die iets minder uitgesproken lijkt dan in een lichtgekleurde saison. Veel donkere smaken die varieren van vijgen naar chocolade naar krenten.
Bij teruglezen van mijn mail zie ik dat er ook 250 gr gedroogde abrikozen toegevoegd, welke zijn meegekookt met de vijgen en dan de laatste 10 minuten van de kook toegevoegd samen met de "zwarte" koude thee van de geroosterde mouten. In de smaak is duidelijk de zelfde basis terug te proeven, de verschillen zijn echter wel aanzienlijk. De vruchten, het eiken, de honing en de Citra vooral zorgen voor een smaakexplosie waarbij de afzonderlijke componenten nog maar lastig te proeven zijn. Een prettig bier is het zeker! 

Brouwen in het Groot - Donkere Saison

Al jaren loop ik de brouwer van brouwerij Kinhem her en der tegen het lijf. Hierbij hebben we het een aantal keer over het samen brouwen van een bier gehad. Hij, als ras-enthousiasteling met het hart op de tong, is altijd vol van superlatieven over mijn experimenten. En ik bewonder zijn doorzetting in het opzetten van een brouwerij die bieren maakt die het ongebaande pad opzoeken, maar altijd goed drinkbaar blijven. 

 Eindelijk zijn we nu bij elkaar gekomen en hebben we op 8 november samen een bier gebrouwen. De voorbereiding was ad hoc, de brouwdag werd ineens naar voren gehaald en het recept had nog wat laatste aanpassingen door beschikbaarheid van ingrediënten en fijnslijpen van het recept. Op de brouwdag zijn er zelfs nog wat dingen aangepast, weggelaten of bijgevoegd. Maar het oorspronkelijke idee is hierbij wel overeind gebleven. 

Voor het recept is gekozen voor een donkere saison. Het is een aangepaste versie van een eerder recept van brouwerij De Watertoren. Aan deze normaal gesproken licht gekleurde stijl is aan het einde van het maischen een aantal kilo's van verschillende donkere mouten toegevoegd, waardoor het bier donker en licht gebrand zal worden, maar niet zoals een stout. De bedoeling is om

voornamelijk de donkere kleur te geven en maar licht de gebrandheid. Eigenlijk een beetje zoals een Black IPA, met de ogen dicht proef je bijna geen donkere mouten. De saisongist draagt de typische kurksmaak bij. Na de hoofdvergisting gaan er eikensnippers in de tank voor een prettige hout en lichte vanillesmaak. 
 
De brouwdag was wel spannend. Het recept is gebaseerd op een bestaand bier, maar de veranderingen aan het recept en de vertaling naar een groot brouwsel van 500 liter zorgen toch voor een onzekerheid. 

Uiteindelijk rook en smaakte het wort nog beter dan verwacht met een lichte brood- en roostsmaak door het mengsel van donkere mouten, waaronder brown malt. Dat belooft dus heel veel goeds! Binnenkort bij de betere bierwinkel bij u in de buurt.

Proefnotitie: Het Veenlijk Saison

Een Saison is een lastige bierstijl. Mede door de vaak hoge vergistingstemperaturen is het lastig om een bier in de saisonstijl uit te vergisten en echt lekker te krijgen. De Farmhouse Ale gist van Wyeast (3726) is een 'private strain' saisongist en naar verluid makkelijker in de vergisting. Mijn donkere saison met vijgen met deze gist vertoonde maar weinig saisonachtige kenmerken. Het bier had niet de typische kurkige, muffige en boerengeuren die normaal bij de stijl passen. Verder was het bier niet erg droog uitvergist en had het qua moutstort niets te maken met een saison. Het Het Veenlijk Saison is daarintegen een typische saison in recept.Hieronder staan mijn proefnotities weergegeven.

Het bier schenkt in met een volle, romige schuimkraag. Het is niet heel erg sterk gekoeld en daarom is het koolzuur behoorlijk fel. De kleur is mooi helder oranje.

De geur is een prettige mix van de saisongist en hop. Het gistkarakter is droog, mineralig met kurkgeuren en een klein beetje zwavel. De hop is kruidig en heeft een fruitig aroma. In de geur straalt nog een onderlaag van een dextrine mout. 

De smaak is kurkig en heeft een mineralige afdronk. Het bier is behoorlijk droog en hierdoor is het bier behoorlijk doordrinkbaar. Ondanks de relatief milde bitterheid is het bier bitter genoeg, ook mede door de verre uitvergisting. De hop is duidelijk aanwezig en het bier is dan ook goed hoppig met smaken van fruit, citrus en kruidigheid. Het bier heeft een pure smaak die hoofdzakelijk draait om de hop en gist. De doordrinkbaarheid is goed. 

Deze gist is een lekkere gist die misschien iets minder saisonkwaliteiten heeft dan de Belgian Saison, maar dit wordt ruimschoots gecompenseerd door de lagere eisen die de gist stelt aan de vergistingstemperatuur. Met deze gist gaat zeker nog vaker gebrouwen worden.

Proefnotitie: Donkere Saison met vijgen

Dit bier is ingezonden in de vrije klasse van het Open Bergsch Bierbrouwkampioenschap en heeft daarbij 82 punten gescoord. Een mooie score! Het bier is redelijk kort voor het kampioenschap gebrouwen en daardoor ook nog maar weinig geproefd. Nu 1 week na het kampioenschap de proefnotitie. 

Uiterlijk

Het bier schenkt helder uit, een diepbruine kleur met een stevige schuimkraag. Het schuim is een klein beetje bruin en zakt in tot een laagje. 

Geur
Het bier heeft een geur van gebakken broodkorst en donker fruit. De vijgen zou ik er niet zo snel uithalen, maar de geur is een combinatie van een stevige moutigheid, een fruitige en wat kurkige gistgeur, aangevuld door de donkere mouten, zonder echt gebrand te zijn. Er zijn niet echt chocolade of koffiegeuren waar te nemen. 

Smaak
De smaak is donker met wat licht moutbittere eigenschappen. De vijgen zijn misschien aanwezig, maar het is niet de geur of de smaak van de verse/gedroogde vijgen.  De donkere mouten zijn niet chocolade of koffieachtig, laat staan gebrand. De broodkorst en donker fruitsmaak is aanwezig en combineert mooi met het gistkarakter. De gist geeft een kruidige en wat muffige smaak, waardoor het bier een vrij complexe smaak krijgt. De gist heeft wel een hoge vergistingsgraad, waardoor het bier een hoge doordrinkbaarheid heeft. 

Een goed gelukt bier dat met de tijd misschien nog een klein beetje beter kan worden doordat de licht scherpe randjes van de moutbitterheid wat ronder worden.

Jeremia 24 - Donkere Saison

Bij de bierstijl Saison denkt men al snel aan de lichtgekleurde voorbeelden van bijvoorbeeld Brouwerij Dupont. Een mooie gistsmaak en een prettige doordrinkbaarheid, vaak gecombineerd met een lekkere hoppigheid. Dat gaan we dus eens even anders doen. Het idee is om een donkere saison te maken met vijgen. De Saisongist (PC Wyeast 3726) geeft een hele uitgesproken smaak en vergist vrij ver uit. In combinatie met de donkere mouten en de vijgen zal dit een interessant bier worden. Het is echter niet de bedoeling om een heel gebrand bier te maken, dus de donkere mouten zullen koud worden geëxtraheerd. Wel de kleur, niet de gebrandheid dus. 

Commerciële voorbeelden van donkere Saisons zijn verkrijgbaar van de Jester King brouwerij in Texas. Een aantal thuisbrouwexperimenten zijn uitgevoerd door The Mad Fermentationist. De vermoedelijke bron van de Wyeast 3726 gist is de Brasserie de Blaugies, hun La Biere Darbyste bevat ook vijgen.

Dit bier is gebrouwen op 7 juli 2012. Het recept ziet er als volgt uit:

Aantal liters : 25 liter
Gewenst begin SG : 1065
Brouwzaalrendement : 72 %
Totaal brouwwater: 39.5 liter
Spoelwater : 17.5 liter
Maischwater : 22 liter
Kooktijd : 75 minuten
Berekende kleur : 77.6 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 27 EBU (Tinseth)

76% 6000 g Pale alemout                      5.5  EBC   

3% 236 g Karamelmout 150 EBC          150  EBC   

4% 315 g Gerstevlokken                       4    EBC   

5% 394 g Tarwemout                            3    EBC   

2% 157 g Brownmalt                            200  EBC   

1% 78 g Chocolademout                     900  EBC   

4% 315 g Zwartemout                         1400 EBC   

5% 394 g Honing                                    2    EBC  

De moutsoorten in het blauw zijn in koud water (ong. 500 ml) voor 24 uur geweekt. Daarna met een koffiefilter gefilterd. Het filtraat is aan het einde van het koken toegevoegd. Dit filtraat was visceus en erg zwart. Het rook heerlijk.

Warrior          Pellets 25 g  12 %az  75 min

Citra              Bloemen 15 g  15%az  5 min 
Vijgen            500 g  5 min

Warrior schijnt niet een hele extreme hop te zijn qua smaak. De hop heeft wel een hoog myrcene gehalte vergelijkbaar met Columbus. Myrcene is een hopolie die een kruidig (herbal) en groene hop karakter geeft en typisch is voor Amerikaanse hopsoorten. De zogenaamde Europese hopsoorten zijn juist laag in myrcene. Zoals in deze link staat is myrecene verantwoordelijk voor: “herbaceous, resinous, green, balsamic, fresh hops, and slightly metallic”. Ik vond Warrior wel degelijk sterk citrusachtig net als Columbus en Cascade bijv. in tegenstelling tot de berichten waarin wordt gezegd dat het een vrij neutrale hop is.
De Citra voeg ik toe in bescheiden hoeveelheid, omdat een Saison toch wat fruitig, citrus hoparoma moet hebben. Deze hop doet zijn naam veel eer aan, het aroma is sterk citrusachtig, bijna als afwasmiddel. De Citra is ook rijk aan myrcenen.

De vijgen zijn tijdens de laatste 10 minuten van het koken toegevoegd. De gedroogde vijgen zijn eerst 10 minuten gekookt in de eerste afloop, waardoor ze zacht zijn geworden. Deze zijn vervolgens met de staafmixer klein gemaakt. Hierdoor ontstond er een dikke vloeistof die me deed denken aan rozebottels.

Gistsoort: Wyeast 3726             
Gist toegevoegd als: starter
Volume:  3Ltr
Beluchtingstijd:  2 uur

Tijdens het opkweken van de gist is de gist erg actief en produceert zeer snel koolzuur. Bij het afgieten van de wort en verwisselen voor nieuw wort, is de vergisting binnen 30 minuten weer aan de gang.

Maischschema
55m/67°C Maischdikte is: 2.78 L/kg
15m/72°C Maischdikte is: 2.78 L/kg

5m/78°C Maischdikte is: 2.78 L/kg

Dit bier is gebotteld bij een dichtheid van 1008. De smaak was caramellig met veel donker, rijp fruit. De vijgen komen wel in de smaak door, maar wel subtiel. De smaaknotitie is hier te lezen.