Proefnotitie: Zwet Black IPA

'Wat is dat nou weer voor een design?' Wel leuk, maar mooi? Gelukkig kan je beter bier brouwen, zegt Eric. En bedankt, die steek ik in mijn zak. Ik wacht wel op een nieuw design.  Gelukkig weet Eric waar hij over praat, de man die van zijn hobby zijn werk heeft gemaakt, designer van maatschoen tot stadion. Hij het ontwerp, ik het bier. De Black IPA hebben we samen gebrouwen en is een fraai stukje teamwork geworden.  Met zijn zwarte kleur, straffe bitterheid en klap-in-het-gezicht-hoparoma is dit bier een mooie smaakbom geworden. Afijn, hier de proefnotitie.

 Het bier heeft een inktzwarte kleur met een ogenschijnlijk hogere viscositeit. Het beige schuim is stevig en blijft goed hangen aan het glas. 

De geur is een mengsel van citrushoppen en donkere moutsoorten. De donkere moutsoorten springen er uit. De stijl Black IPA moet het volgens het boekje niet hebben van de gebrandheid of roast van donkere moutsoorten en daarmee wijkt dit bier al meteen af van de gebaande paden. De donkere mouten geven het bier een redelijk intense gebrande geur die droppig en koude koffie ademt, maar zeker niet het niveau van een Imperial Stout heeft. De tweede laag zijn de hoppen met als smaakbepalers de harsige Cascade aangevuld met Simcoe die de nodige mango's tevoorschijn tovert.  De geur is ondanks de koudhop niet extreem hoppig.

De smaak begint met een stevige bitter, gevolgd door de smaken van drop, koude koffie en koetjesreep. De verre uitvergisting door de Super High Gravity gist heeft weinig restzoet achtergelaten en dit legt de balans van het bier duidelijk in het voordeel van de bitter. De bitterheid is hoog en gelukkig nog op een niveau waarbij er niet na elke slok een slokje water genuttigd dient te worden. De volgende hoppigheid is mooi strak, met de Cascade als harsige, recht in het gezicht citrushop, en de Simcoe voor de exotische fruitigheid die bijna de toevoeging van echte mango's suggereren. De ruime hoeveelheid roggemout valt enigzins weg tegen de sterke smaken, maar lijkt een kruidige, iets vettige smaak op te leveren. Op alle vlakken is er spannends te proeven en het bier is daardoor boeiend tot het einde van het glas. De doordrinkbaarheid valt door de bitterheid en hop, iets lager uit dan gehoopt, maar we zijn zeker tevreden.

Zwet IPA - Black IPA

   

Black IPA

Een Black IPA of Cascadian Dark Ale oftwel een Zwarte IPA is een stijl die zich kenmerkt door een donkere kleur en een stevige bitterheid en hoppigheid. 

Dit is een Collaboration Brew met brouwmaat Eric.

De BRIPA van brouwerij Klein Duimpje is goed geslaagd en combineert perfect de citrusfruitige hoppigheid met een volle body en een droppige, iets gebrande smaak. Een ander bier in dezelfde gedachtengang is de Wookey Jack van Firestone Walker Brewing. Het bier heb ik zelf nooit gedronken, maar kan me goed vinden in de mouten die er gebruikt zijn. De hoeveelheden en verhoudingen zijn slechts een gok, en gebaseerd op ervaring, maar ik kan er nog naast zitten.

Hoppen

De hop is een ander verhaal. Als je je afvraagt hoe een hopschema voor een (Black) IPA nu wordt vastgesteld volgens vaste regels, dan kan ik je uit de droom helpen:  Vaste regels bestaan hier niet. Voor een IPA of een black IPA zijn er misschien wat handvatten, maar de enige belemmering is je eigen fantasie. In het algemeen kan je stellen dat het handig is als je:
1) voor het bitteren van het bier een hoog alfazuur hop gebruikt met een laag cohumulonegehalte. Veel alfazuur betekent dat je minder hop (gewicht) hoeft te gebruiken en een 'groene' smaak vermijdt. Hoge gehaltes aan cohumulone geven het bier een harde bitterheid, maar hier zijn ook voor en tegenstanders. Laag cohumulone hoppen zijn Magnum, Warrior, Simcoe,
2) veel hop aan het einde van het koken. Begin op 15 min voor het einde en geef elke 5 minuten 1 tot 2 gram hop per liter. 
3) Drooghoppen maakt een IPA in de geur hoppiger en uitbundiger. Het maakt een IPA helemaal af. Deze aroma's verdwijnen redelijk snel, dus het bier moet snel worden opgedronken. Gebruik 1 tot 3 gram hop per liter.

Het recept

Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1067
Brouwzaalrendement-- : 72 %
Brouwdatum: 21 feb 2015
Totaal brouwwater--- : 40 liter
Spoelwater---------- : 12 liter
Maischwater--------- : 28 liter
Kooktijd------------ : 60 minuten
Berekende kleur----- : 73.2 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 63 EBU (Tinseth)

72%   6066 g Pale alemout                      5.5  EBC   
12%   1011 g Roggemout                         10   EBC
4%       337 g Caramel roggemout            40   EBC   
5%       421 g Tarwemout                         3    EBC   
6%       505 g Carafa special ontkaft II     837  EBC   
1%        84 g Chocolademout                  900  EBC  

Columbus 11 g  15 %az  60 min                          
Simcoe     15 g  13 %az  60 min                           
Magnum   20 g  14 %az  60 min                    
Amarillo   11 g  10 %az  30 min                          
Cascade   14 g  10 %az  15 min                           
Cascade   14 g  10 %az  2 min                           
Cascade   21 g  10 %az  0 min                          
Cascade   Drooghop 14 g  10 %az                           
Amarillo   Drooghop 14 g  10 %az                          
Simcoe     Drooghop 14 g  13 %az                          
 
WLP099 Super High Gravity

Deze gist is van Whitelabs en heeft een hoge vergistingsgraad. Dit is eigenlijk een giststarter in voorbereiding op het volgende bier dat extreme alcoholpercentages moet gaan bereiken.  

De proefnotitie van dit bier is HIER te vinden. 

Proefnotitie: Black Buster - Black IPA

Op de laatste dag van het jaar nog even een goed bier om het jaar mee af te sluiten. Op de een of andere manier lijken er van de goed gelukte bieren altijd veel minder exemplaren te zijn dan van de wat mindere. Van dit bier heb ik er nog eentje gevonden achter in de koelkast. Het gaat om de Black Buster.

Dit bier heeft ook meegedaan met het OBBK en daar scoorde hij niet slecht, het commentaar was dat het wel wat meer bitterheid kan gebruiken. Ik ben het daar deel mee eens, maar het is voor mij bitter genoeg. 

Het bier schenkt in met veel fijn schuim en heeft een diepbruine, bijna zwarte kleur. Het schuim zakt langzaam in en laat veel ringen achter op het glas.

De geur is een mooie combinatie van Amerikaanse hoppen met veel citrus, grapefruit en citroen. Daarachter komt een lichte donkere moutigheid vandaan die het bier iets rokerigs geven. De hoppigheid was een maand na het bottelen sterker aanwezig en helaas alweer iets verdwenen. Dat is het vervelende van veel hoparoma, die moeten jong gedronken worden. 

Bij de eerste slok is er een stevige bitterheid te proeven die uitvloeit in een citrusachtige hoppigheid. De hop geeft een harsige, citrus en kruidige hoppigheid. De bitterheid blijft lang hangen. Zoals het bij een Black IPA hoort, is er van de donkere moutsoorten niet veel te proeven. In het bier zijn donkere, gebrande moutsoorten gebruikt, maar deze geven alleen een licht rokerige en lichte moutbittere smaak af. Dit bier is in alles wel een IPA, met zijn bitterheid en hoppige smaak, de bijdrage van de donkere mouten geven het bier wel een bepaalde twist wat het zeker een stijl maakt die we vaker gaan brouwen. 

Black Buster - Black IPA

Tegenwoordig zijn er veel verschillende Amerikaanse hopsoorten te krijgen bij de verschillende brouwwinkels. Na wat speurwerk naar de eigenschappen van de hoppen heb ik Summit, Warrior, Chinook, Citra en Columbus bij van der Kooy Jubbega gekocht. Behoorlijk heftige hopsoorten qua smaak maar ook een hoog alfazuurpercentage.

Een Black IPA is een heftig bitter en hoppig bier zoals een IPA, maar met de toevoeging van een donkere mout. Het bier zal niet te gebrand moeten zijn, maar de smaken van de donkere mout moeten wel aanwezig zijn. De moutstort bestaat doorgaans uit een pale ale basismout (in de Amerikaanse voorbeelden wordt hier vaak Maris Otter voor gebruikt).  Dit wordt aangevuld met een lichte en donkere caramoutsoort. Om een kleine gebrandheid en kleur te geven, wordt er vaak chocolademout gebruikt. Een Black IPA kenmerkt zich niet door de gebrandheid zoals een Porter, maar mag wel een donkere smaak hebben.
    
Aantal liters------- : 25 liter
Gewenst begin SG---- : 1069
Brouwzaalrendement-- : 72 %

Totaal brouwwater--- : 39.5 liter
Spoelwater---------- : 9.5 liter
Maischwater--------- : 30 liter
Kooktijd------------ : 75 minuten
Berekende kleur----- : 65.3 EBC (Morey)
Berekende bitterheid : 53 EBU (Tinseth)

85%  7231 g Pale alemout                      5.5  EBC   

7%      595 g Carared (D)                        40   EBC
4%      340 g Dark Crystal                       300  EBC   

4%      340 g Chocolademout                 900  EBC   

  
De hopstort is altijd een kwestie van smaak. Ik heb wel vaker met Chinook en Columbus gebrouwen. Dit zijn allebei heftige en harsige hoppen die een harde bitterheid kunnen geven. De Summit geeft een mandarijnachtige smaak en de Citra is erg citrusachtig.
De basis bestaat uit een combinatie van harsig en mandarijn fruitigheid. De aromahoppen zijn ook zo divers mogelijk gekozen om een mooi brede hopsmaak te geven. De bitterheid is niet extreem, maar ook dat is persoonlijke smaak.

Pellets---   18 g  13.5 %az  FWH Chinook                       
Bloemen---12 g  17.2 %az  FWH Summit                
Pellets---   12 g  13.5 %az  10 min Chinook                       
Bloemen---12 g  17.2 %az  5 min Summit                
Bloemen---18 g  15 %az     5 min Citra                
Bloemen--  12 g  15 %az    5 min Columbus
Bloemen--- 15 g  15 %az    drooghop Citra                
Bloemen--  15 g  15 %az    drooghop Columbus    
                    

Gistsoort----------- : Fermentis Safale US-05              
Gist toegevoegd als- : korrelgist

Maischschema
40m/65°C Maischdikte is: 3.52 L/kg
20m/72°C Maischdikte is: 3.52 L/kg

01m/78°C Maischdikte is: 3.52 L/kg

Dit bier is gebrouwen op 12 augustus. De smaak was veelbelovend. De kleur was donkerbruin en de smaak was intens hoppig met een sterke citrussmaak.
Op 24 augustus is dit bier gebotteld bij een dichtheid van 1015. De smaak was erg koffieachtig, flink citrusachtig en bitter.